3 najczęściej zadawane pytania o nietrzymanie moczu – jesień 2024

Nietrzymanie moczu może pojawić się z różnych przyczyn, zależnych miedzy innymi od wieku, stanu zdrowia, a także innych czynników związanych z funkcjonowaniem układu moczowego i fizjologią organizmu. Oto kilka najczęstszych sytuacji, w których może wystąpić inkontynencja moczowa...

• Ciąża i poród – w czasie ciąży powiększająca się macica uciska pęcherz moczowy, co może prowadzić do tymczasowych problemów z trzymaniem moczu. Po porodzie, zwłaszcza po porodzie siłami natury, mięśnie dna miednicy są zazwyczaj osłabione, co również sprzyja inkontynencji.
• Menopauza – u kobiet po menopauzie dochodzi do spadku poziomu estrogenów, co skutkuje osłabieniem mięśni i błon śluzowych dolnych dróg moczowych i zwiększa jednocześnie ryzyko nietrzymania moczu.
• Osłabienie mięśni dna miednicy – mięśnie dna miednicy odgrywają kluczową rolę w kontrolowaniu oddawania moczu. Ich zła kondycja (wynikająca z braku ćwiczeń, otyłości lub na przykład wielokrotnych porodów) może doprowadzić do inkontynencji moczowej.
• Infekcje dróg moczowych – infekcje, takie jak przykładowo zapalenie pęcherza moczowego, wywołują często uczucie nagłego i silnego parcia na pęcherz, co sprawia, że utrzymanie moczu bywa trudne i dochodzi do niekontrolowanego popuszczania go.
• Choroby neurologiczne – niektóre schorzenia takie jak stwardnienie rozsiane, choroba Parkinsona, udar mózgu czy urazy rdzenia kręgowego mogą zakłócać sygnały nerwowe odpowiedzialne za kontrolę pęcherza, prowadząc do nietrzymania moczu.
• Podeszły wiek – starzenie się organizmu, które wiąże się z naturalnym osłabieniem mięśni oraz zmniejszeniem elastyczności pęcherza, to także jeden z czynników sprzyjających rozwijaniu się inkontynencji.
• Przewlekłeschorzenia – choroby przewlekłe (takie jak na przykład cukrzyca czy wspomniane schorzenia neurologiczne) mogą znacząco wpływać na funkcjonowanie pęcherza i zwiększać ryzyko nietrzymania moczu.
• Niektóre leki – przyjmowanie niektórych leków (między innymi diuretyków, czyli środków moczopędnych), może prowadzić do zwiększenia produkcji moczu i zwiększać niekiedy tym samym ryzyko pojawienia się inkontynencji.
• Wysiłek fizyczny – wysiłkowe nietrzymanie moczu (najczęstszy rodzaj inkontynencji moczowej) może wystąpić w wyniku nagłego wzrostu ciśnienia w jamie brzusznej co zdarza się podczas kaszlu, kichania, śmiechu, dźwigania ciężarów lub uprawiania sportu.
• Zabiegi operacyjne – inkontynencja bywa ponadto skutkiem (trwałym lub przejściowym) niektórych zabiegów urologicznych czy ginekologicznych. Dotyka między innymi mężczyzn po operacji prostaty i kobiet po operacji usunięcia macicy.

Nietrzymanie moczu to dość powszechny problem, który może mieć różnorodne przyczyny i stopień nasilenia. Ważne jest, aby w przypadku wystąpienia objawów skonsultować się z lekarzem, który pomoże ustalić przyczynę problemu oraz zaproponuje odpowiednie leczenie.

Zobacz też: pierwsze objawy nietrzymania moczu.

W wielu przypadkach nietrzymanie moczu można skutecznie leczyć, a przynajmniej znacznie złagodzić objawy. Metody i efekty leczenia inkontynencji zależą od przyczyny i rodzaju nietrzymania moczu, a także od indywidualnych uwarunkowań pacjenta. Oto kilka przykładowych sposobów leczenia tego problemu:

• Ćwiczenia MDM – regularne wzmacnianie mięśni dna miednicy może pomóc w kontrolowaniu pęcherza i oddawania moczu (zwłaszcza kobietom po porodzie lub w okresie okołomenopauzalnym).
• Elektrostymulacja – pobudzanie, stymulowanie mięśni dna miednicy do pracy (do skurczów) za pomocą słabych impulsów elektrycznych.
• Farmakoterapia – czasami dla złagodzenia objawów nietrzymania moczu (szczególnie przy pęcherzu nadreaktywnym) aplikuje się leki, które pomagają kontrolować skurcze pęcherza.
• Zmiana stylu życia – to między innymi: ograniczenie spożycia płynów, unikanie kofeiny i alkoholu, które drażnią pęcherz, utrzymywanie prawidłowej masy ciała, odpowiednie nawyki toaletowe.
• Zabiegi medyczne – wdrażane, gdy inne metody nie dają pożądanych rezultatów. Może to być na przykład implantacja taśmy (TVT) podtrzymującej cewkę moczową lub inne zabiegi wspomagające.
  
  

Problemem inkontynencji moczowej zajmują się różni specjaliści, w zależności od przyczyny problemu oraz indywidualnych potrzeb pacjenta:

• Urolog – lekarz specjalizujący się w leczeniu chorób układu moczowego, zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. To główny specjalista zajmujący się diagnostyką i leczeniem nietrzymania moczu.
• Ginekolog – w przypadku kobiet inkontynencja może być związana z problemami ginekologicznymi (ciąża, poród, menopauza). Ginekolog może w tej sytuacji pomóc najbardziej.
• Fizjoterapeuta – konkretnie fizjoterapeuta uroginekologiczny. Odpowiada on za terapię mięśni dna miednicy, pomagając pacjentom wzmocnić te struktury i poprawić kontrolę nad pęcherzem.
• Neurolog – kiedy nietrzymanie moczu jest wynikiem problemów neurologicznych (przykładowo choroby Parkinsona), neurolog także może uczestniczyć w leczeniu inkontynencji.
• Internista – często bywa pierwszym wyborem pacjenta z inkontynencją. Lekarz ten może zlecić podstawowe badania i wstępną terapię lub przekierować pacjenta do innego specjalisty.

W przypadku problemów z nietrzymaniem moczu istotne jest, aby nie bagatelizować objawów i skonsultować się – choćby z lekarzem pierwszego kontaktu (lekarzem rodzinnym).