Urazy rdzenia kręgowego a nietrzymanie moczu

Urazy rdzenia kręgowego to poważne i często dramatyczne zdarzenia, które mogą mieć ogromny wpływ na życie osoby poszkodowanej. Rdzeń kręgowy jest kluczowym elementem układu nerwowego, który przekazuje sygnały między mózgiem a resztą ciała. Uszkodzenie go najczęściej prowadzi do paraliżu, utraty czucia, a także innych poważnych komplikacji, jak przykładowo problemy z oddychaniem czy oddawaniem moczu.

Najczęstszymi przyczynami urazów rdzenia kręgowego są wypadki komunikacyjne (samochodowe, motocyklowe), sportowe, upadki (zwłaszcza te z dużych wysokości) oraz skoki do wody. Niektóre uszkodzenia mogą wynikać też z infekcji lub chorób, które prowadzą do osłabienia struktur kręgosłupa.

Lista objawów po urazie rdzenia kręgowego różni się w zależności od miejsca i stopnia uszkodzenia. Jednym z pierwszych i najbardziej charakterystycznych symptomów jest utrata czucia poniżej miejsca urazu. Pacjent może przestać odczuwać dotyk, ból czy temperaturę w określonych częściach ciała. Ponadto często traci zdolność poruszania kończynami. Obejmuje to zarówno osłabienie siły mięśniowej, jak i paraliż części ciała poniżej poziomu uszkodzonego rdzenia. W niektórych przypadkach, jeśli uraz jest rozległy, może dojść do tego, że poszkodowana osoba nie jest w stanie w ogóle poruszać nogami ani rękami. To bardzo poważne konsekwencje urazu rdzenia kręgowego, ale niestety nie jedyne. Dodatkowo pojawiają się także zazwyczaj: zaburzenia oddychania (w przypadku urazów w górnych częściach rdzenia), niestabilne ciśnienie krwi, trudności z oddawaniem moczu, nietrzymanie moczu, nietrzymanie stolca.

Powyższe objawy wskazują, jak poważne i długofalowe mogą być konsekwencje uszkodzenia rdzenia kręgowego. Co więcej, zazwyczaj pojawiają się one bardzo szybko, zaraz po zdarzeniu.
W razie podejrzenia urazu rdzenia należy więc natychmiast szukać pomocy medycznej i w miarę możliwości nie ruszać (nie przenosić, nie przesuwać, nie zmieniać pozycji) poszkodowanego do czasu przybycia ratowników.

Problemy z mikcją bardzo często towarzyszą urazom rdzenia kręgowego. Jednym z nich jest pęcherz neurogenny. To efekt przerwania połączeń nerwowych umożliwiających świadome kontrolowanie oddawania moczu. W takich przypadkach pacjent może mieć problem z wyczuwaniem potrzeby oddania moczu, a także z samym kontrolowaniem mikcji. W rezultacie może dochodzić do nietrzymania moczu, zbyt częstego oddawania moczu lub do jego zatrzymywania w pęcherzu, co sprzyja infekcjom dróg moczowych.

Leczenie pęcherza neurogennego po urazie rdzenia kręgowego zwykle wymaga holistycznego podejścia. Współczesne terapie obejmują używanie cewników, leczenie farmakologiczne, a także (w niektórych przypadkach) zabiegi chirurgiczne poprawiające funkcje pęcherza. Warto także wspomagać się rehabilitacją i specjalnymi ćwiczeniami, które pomagają w odzyskaniu choćby częściowej kontroli nad procesem oddawania moczu. U chorych stosuje się fizykoterapię (elektroterapia, magnetoterapia czy laseroterapia) oraz terapię behawioralną i trening pęcherza. Ważnym elementem procesu leczenia jest też regularne pionizowanie pacjentów leżących. Umożliwia to poprawę ułożenia miednicy w stosunku do kręgosłupa, co z kolei przekłada się na wzmacnianie mięśni odpowiedzialnych za funkcje układu moczowego.

Czytaj także: NTM po cewnikowaniu.

Poradzenie sobie z inkontynencją po urazie rdzenia kręgowego może być dużym wyzwaniem, dlatego przede wszystkim należy zadbać o odpowiednią diagnostykę i wsparcie medyczne. Niezbędne jest również wprowadzenie nowych nawyków higienicznych, które umożliwią zachowanie komfortu na co dzień. Osoby po urazie rdzenia kręgowego, które nie czują dolnych partii ciała, często korzystają ze stałego lub doraźnego cewnikowania. W mniej poważnych przypadkach sięga się po specjalistyczne zabezpieczenia higieniczne: chłonną bieliznę, pieluchomajtki, wkłady czy pieluchy anatomiczne.

Źródła:

• https://apcz.umk.pl/PNIN/article/view/38719
• https://doktornaintensywnej.pl/uszkodzenie-rdzenia-kregowego/