To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.
Wysiłkowe nietrzymanie moczu - HARTMANN Polska

Wysiłkowe nietrzymanie moczu – od pierwszych objawów do leczenia

od HARTMANN Polska 05.10.2026

Kichasz – popuszczasz. Kaszlesz – popuszczasz. Śmiejesz się ze znajomymi w pracy, ćwiczysz na siłowni, podbiegasz do autobusu – to samo. Bierzesz dziecko na ręce i znowu czujesz wyciek moczu. Niby niewiele, tylko kilka kropli, ale jednak. Tak może objawiać się wysiłkowe nietrzymanie moczu.

Wysiłkowe NTM (nietrzymanie moczu) to mimowolny wyciek pojawiający się podczas wykonywania określonych aktywności (podskoki, wchodzenie po schodach, bieganie), na skutek podejmowania wysiłku (jak podnoszenie jakiegoś ciężaru), a także przy zwykłym kichaniu, kaszlu, a nawet głośnym śmiechu (czyli wtedy, gdy w jamie brzusznej zwiększa się ciśnienie). Wyciek może obejmować jedynie kilka kropli lub większą ilość moczu.

W skrócie:

  • Wysiłkowe nietrzymanie moczu to mimowolny wyciek moczu przy kaszlu, kichaniu, śmiechu, dźwiganiu czy bieganiu – wtedy, gdy w brzuchu rośnie ciśnienie.
  • Przyczyną jest osłabienie zwieracza cewki moczowej lub mięśni dna miednicy, które ją podpierają.
  • Podstawą leczenia jest indywidualnie dobrany trening mięśni dna miednicy, najlepiej pod okiem fizjoterapeuty.
  • Jeśli to nie wystarcza, lekarz może zaproponować leczenie zabiegowe, na przykład wszczepienie taśmy podtrzymującej cewkę moczową.

Dlaczego tak się dzieje – przyczyny tego rodzaju inkontynencji

Pęcherz to zbiornik na mocz, a cewka moczowa to przewód, który ten mocz odprowadza na zewnątrz. Za utrzymanie szczelności całego tego mechanizmu (szczególnie w najtrudniejszych momentach, a więc podczas wspomnianego wysiłku, kaszlu, dźwigania) odpowiada zwieracz cewki oraz wspierające go mięśnie dna miednicy. Jeśli ten „aparat zamykający” i/lub jego podparcie nie działają sprawnie (są słabsze), zwiększone ciśnienie w brzuchu dosłownie wypycha mocz na zewnątrz – tak powstają niekontrolowane wycieki.

Ryzyko wystąpienia wysiłkowego nietrzymania moczu zwiększają między innymi:

  • wielokrotne ciąże i trudne porody naturalne, które obciążają lub uszkadzają struktury dna miednicy;
  • otyłość, w przypadku której nacisk na pęcherz jest wyjątkowo duży;
  • przebyte operacje (zabiegi ginekologiczne u kobiet, operacje prostaty u mężczyzn);
  • przewlekły kaszel (jak na przykład tak zwany kaszel palacza);
  • zaparcia na skutek nieodpowiedniej diety.

Są objawy wysiłkowego NTM, to co teraz robić?

Pierwszym krokiem może być wizyta, jeśli nie u ginekologa czy urologa, to choćby u lekarza rodzinnego. Trzeba mu wprost przedstawić problem – nie wstydzić się i nie ukrywać niczego (takie informacje nie są dla lekarzy niczym nadzwyczajnym). Prawdopodobnie pojawią się z jego strony pytania, które zabrzmią dość intymnie, ale wywiad lekarski jest w tej sytuacji niezbędny. Warto przygotować się wcześniej do odpowiedzi i wiedzieć na przykład: jak często zdarza się popuszczanie moczu, kiedy miało miejsce pierwszy raz, kiedy ostatni, jakie ilości moczu wyciekają, w jakich okolicznościach to się dzieje. Lekarz może zapytać także o oddawanie stolca i nawyki toaletowe, przebyte ciąże, porody, operacje, choroby, zażywane leki, tryb życia, dietę.

W diagnostyce wysiłkowego nietrzymania moczu, poza wywiadem zebranym od pacjenta, wykorzystuje się także badanie fizykalne (ocena dna miednicy, próba kaszlowa) i ogólne badanie moczu na początek. Zakres dalszych ewentualnych badań zależy od objawów u danej osoby.

Jak można leczyć wysiłkowe nietrzymanie moczu

Jedną z podstawowych metod leczenia inkontynencji wysiłkowej jest indywidualnie dobrany trening mięśni dna miednicy. Efekty takiej zachowawczej terapii wymagają sporo czasu i systematyczności, jednakże jeśli tylko ćwiczenia pomagają, zdecydowanie warto je kontynuować – najlepiej pod okiem fizjoterapeuty, który uczy prawidłowej pracy mięśni miednicy (bo wcale nie jest to takie oczywiste, jak mogłoby się wydawać). Bardzo przydatna i praktyczna przy wysiłkowym NTM może być między innymi nauka krótkiego napięcia mięśni dna miednicy tuż przed kaszlnięciem czy kichnięciem, co może zapobiec wyciekowi moczu. Tę umiejętność warto przećwiczyć ze specjalistą. Źle wykonywany trening nie tylko nie pomaga, czasami pogarsza sytuację.

Dobre nawyki na co dzień mogą też wspierać leczenie wysiłkowego nietrzymania moczu. To między innymi: dbanie o prawidłową masę ciała, zdrowa dieta (przeciwdziałająca zaparciom), kontrola nad chorobami przewlekłymi, utrzymywanie odpowiedniego nawodnienia, aktywny tryb życia, prawidłowe nawyki toaletowe, zabezpieczenie higieniczne.

Jeżeli leczenie zachowawcze nie daje wystarczającej poprawy, a wycieki nadal utrudniają życie, lekarz może zaproponować leczenie zabiegowe. U kobiet jedną z możliwości przy takiej inkontynencji jest wszczepienie taśmy podtrzymującej cewkę moczową. Dostępne są również inne operacje oraz zabiegi, jak przykładowo te polegające na podaniu substancji uszczelniającej w obrębie cewki. Wybór zależy od przyczyny i nasilenia NTM u danej osoby, wcześniejszego leczenia oraz preferencji pacjentki lub pacjenta. Przed ostateczną decyzją lekarz omawia spodziewane efekty, możliwe powikłania oraz inne dostępne metody leczenia inkontynencji tego typu.

FAQ – wysiłkowe nietrzymanie moczu

Jak długo trzeba ćwiczyć mięśnie dna miednicy, żeby zobaczyć efekty?

Zwykle co najmniej trzy miesiące regularnego treningu pod okiem fizjoterapeuty – tyle trwa rzetelna próba takiego leczenia. Ćwiczenia wykonuje się kilka razy dziennie, a jeśli przynoszą poprawę, warto je kontynuować także później.

Czy na wysiłkowe nietrzymanie moczu są tabletki?

Nie ma leku, który byłby podstawą leczenia tego rodzaju NTM. Leki stosowane przy pęcherzu nadreaktywnym pomagają na nagłe parcia, ale nie na wycieki przy kaszlu czy wysiłku. Leczenie farmakologiczne lekarz rozważa tylko w wybranych sytuacjach, na przykład gdy pacjentka nie chce zabiegu.

Czy wysiłkowe nietrzymanie moczu zdarza się u mężczyzn?

Tak, choć rzadziej niż u kobiet. U mężczyzn pojawia się najczęściej po operacji prostaty, zwłaszcza po jej całkowitym usunięciu z powodu nowotworu. Również wtedy pierwszym krokiem są ćwiczenia mięśni dna miednicy, a gdy nie wystarczają, lekarz może zaproponować zabieg.

Źródła: