Nietrzymanie moczu – ćwiczenia fizyczne tak, zbyt intensywne uprawianie sportu niekoniecznie

Nietrzymanie moczu to epizody niekontrolowanego oddawania niewielkich jego ilości. Sytuacja ta zdecydowanie pogarsza jakość życia. Odsetek osób borykających się z tą dolegliwością jest na tyle istotny, że problem uznawany jest za chorobę społeczną. Jedną z przyczyn występowania wysiłkowego nietrzymania moczu może być... zbyt intensywne uprawianie sportu. Nietrzymanie moczu przy ćwiczeniach źle dobranych do możliwości osoby trenującej, nieprawidłowo przez nią wykonywanych lub serwowanych w za dużej dawce, jest szczególnie związane z niektórymi dyscyplinami sportu i rodzajami aktywności.

Aktualne szacunki wskazują na inkontynencję jako problem globalny, który dotyczy około 200 mln osób z krajów rozwiniętych i rozwijających się. 67% z tego stanowią kobiety, a wśród nich są również te, które cierpią na nietrzymanie moczu przy ćwiczeniach fizycznych – pojawiające się w wyniku intensywnego uprawiania określonych dyscyplin sportowych.

Nietrzymanie moczu wśród sportowców nie jest rzadkością – nawet u osób w młodym wieku. Częstotliwość występowania tej dolegliwości ogólnie rośnie wraz z wiekiem i jest jedną z naturalnych konsekwencji starzenia się organizmu. Badania przeprowadzone wśród kobiet (problem ten dotyczy ich w znacznie większym stopniu niż mężczyzn) uprawiających czynnie sport lub aktywnych fizycznie wykazały, że w grupie osób 14-21 lat nietrzymanie moczu występuje u 25% badanych. Wśród osób 40-60 lat odsetek ten jest znacznie wyższy, bo 44 do 57%. Najwięcej kobiet zgłaszających epizody nietrzymania moczu było w grupie wiekowej 60+ (75%). Zależnie od przyczyny, nietrzymanie moczu może mieć różne podłoże i objawiać się w określony sposób:

• WNM – wysiłkowe nietrzymanie moczu pojawia się w sytuacjach i dyscyplinach sportowych związanych ze wzmożonym wysiłkiem i napięciem mięśniowym – na przykład przy podnoszeniu ciężarów, podczas wykonywania skoków (lekkoatletyka), w czasie gry w siatkówkę czy koszykówkę... Mimowolny wyciek moczu jest konsekwencją wzrostu ciśnienia w jamie brzusznej i niewydolności zwieraczy. Ogólnie badania wykazały, że dyscypliny sportowe wiążące się z dużą ilością biegów i skoków mogą być przyczyną wysiłkowego nietrzymania moczu przy ćwiczeniach.
• Nietrzymanie moczu z parć naglących – wyciek moczu następuje w tym przypadku na skutek nagłej i silnej (nie do opanowania) potrzeby oddania moczu.
• Mieszane nietrzymanie moczu – w zależności od okoliczności pojawiają się incydenty związane z wysiłkowym nietrzymaniem moczu lub tak zwanym pęcherzem nadreaktywnym.

Wśród młodych kobiet uprawiających sport problem wysiłkowego nietrzymania moczu przy ćwiczeniach wydaje się zależeć od intensywności uprawiania danej dyscypliny sportowej. Aktywność na wysokim poziomie (4-7 razy w tygodniu) jest związana z częściej pojawiającym się nietrzymaniem moczu w stosunku do osób uprawiających sport w sposób bardziej umiarkowany. Odsetek zgłaszanych problemów zależy również od rodzaju aktywności. Uśrednione wyniki pokazują, że 29,1% kobiet uprawiających określone dyscypliny sportu cierpi na wysiłkowe nietrzymanie moczu:

• 45,5% – biegi (sprint, biegi średnio- i długodystansowe, biegi przełajowe i inne),
• 26,7% – koszykówka (połączenie biegów i skoków w jednej dyscyplinie to jeden z najczęstszych powodów nietrzymania moczu wśród sportowców) ,
• 31% – fitness (przyczyną częstego występowania nietrzymania moczu przy ćwiczeniach jest intensywny trening kardio oparty w dużej mierze na skokach),
• 20% – siatkówka (wśród 25 kobiet trenujących siatkówkę średnio 5 z nich zgłasza problemy z niekontrolowaną utrata moczu).

Badania wykazały, że aktywności łączące w sobie intensywne biegi i skoki mogą prowadzić do nadmiernej ruchomości i niedomykalności cewki moczowej. Stan ten jest powodowany najprawdopodobniej wydłużeniem i osłabieniem więzadeł łonowo-cewkowych lub niewydolnością mięśni przepony miednicy. Niektóre dyscypliny, jak przykładowo kolarstwo, wpływają też przeciążająco na mięśnie dna miednicy mniejszej, co może powodować z czasem mimowolny wyciek moczu.

Oprócz związanego z uprawianiem sportu wysiłkowego nietrzymania moczu wtórnym problemem jest wydłużony czas diagnozy i podjęcia leczenia. Średnio mija 6,5 roku od momentu wystąpienia pierwszego epizodu do zgłoszenia tego problemu lekarzowi.

***

Należy pamiętać, że regularna aktywność fizyczna na umiarkowanym poziomie jest niezbędnym elementem higienicznego trybu życia i zachowania zdrowia. Ryzyko pojawienia się WNM u grupy osób trenujących określone dyscypliny sportu wynika ze wzrostu intensywności treningów, ale również ze źle dobranego rodzaju sportu do możliwości trenującej osoby. W takim przypadku brak zadowalających postępów (wyników) wymusza zwiększenie intensywności treningów, co może prowadzić do wysiłkowego nietrzymania moczu przy ćwiczeniach.

Żródła:

• https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/128960/chmiel_bilinski_witkos_wystepowanie_wysilkowego_nietrzymania_moczu_wsrod_sportsmenek_2012.odt?sequence=5&isAllowed=y
• https://podyplomie.pl/ginekologia/19345,nietrzymanie-moczu-u-mlodych-kobiet?page=2