Ocena wrażliwości bakterii (wyhodowanych w posiewie) na określone antybiotyki. Pomaga lekarzowi wybrać lek, jeśli zakażenie dróg moczowych wymaga leczenia.
Cystometria, cystoskopia, uroflowmetria, PVR… Takie określenia na skierowaniu lub wyniku badania mogą niewiele mówić pacjentowi. Dlatego w drugiej części naszego słowniczka urologicznego wyjaśniamy pojęcia związane z diagnostyką nietrzymania moczu i innych zaburzeń pracy pęcherza.
Antybiogram
Badanie fizykalne
Bezpośrednie badanie ciała pacjenta. Przy problemach z trzymaniem moczu może obejmować ocenę brzucha, okolicy krocza i pracy mięśni dna miednicy. W zależności od płci i objawów lekarz może wykonać także badanie ginekologiczne (na przykład w celu oceny obniżenia narządów miednicy) lub badanie przez odbyt (per rectum, między innymi w celu oceny prostaty u mężczyzn). Jego dokładny zakres zależy od zgłaszanych dolegliwości.
Badanie ogólne moczu
Analiza próbki moczu, która pomaga wykryć między innymi obecność krwi, białka w moczu czy cech sugerujących zakażenie. To jedno z podstawowych badań przy dolegliwościach związanych z drogami moczowymi.
Badanie urodynamiczne
Ocena tego, jak pęcherz gromadzi i oddaje mocz. Zależnie od zakresu obejmuje pomiary przepływu moczu oraz ciśnień z użyciem cienkich cewników. Pomaga wyjaśnić mechanizm zaburzeń, gdy podstawowa diagnostyka nie wystarcza.
Cystometria
Część diagnostyki urodynamicznej. Podczas napełniania pęcherza płynem przez cewnik mierzy się ciśnienia i zapisuje odczucia pacjenta, na przykład moment pojawienia się potrzeby oddania moczu. Pozwala to ocenić magazynowanie moczu.
Cystoskopia
Oglądanie wnętrza cewki moczowej i pęcherza za pomocą instrumentu z układem optycznym, wprowadzanego przez cewkę. Pozwala wykryć zmiany w tych narządach. Nie jest rutynowym badaniem każdego pacjenta z nietrzymaniem moczu.
Dzienniczek mikcji
To zapisy obejmujące godziny i ilości oddawanego moczu, wypijanych płynów, informacje o nagłych parciach na mocz i jego wyciekach. Dzienniczek mikcji prowadzi się zwykle przez co najmniej trzy – siedem dni. Pokazuje on, jak pęcherz działa w codziennych sytuacjach.
Posiew moczu
Badanie wykrywające drobnoustroje w próbce moczu, pozwalające je zidentyfikować. Pomaga rozpoznać zakażenie i dobrać precyzyjne leczenie. Wynik ocenia się razem z objawami – sama obecność bakterii w drogach moczowych nie zawsze wymaga antybiotyku.
Próba kaszlowa
Sprawdzenie, czy podczas kaszlu przy odpowiednio wypełnionym pęcherzu pojawia się wyciek moczu z cewki. Taka obserwacja w gabinecie lekarskim pomaga rozpoznać wysiłkowe nietrzymanie moczu.
PVR
Objętość moczu pozostającego w pęcherzu po jego opróżnieniu, zwykle mierzona za pomocą USG. To wynik pomiaru, a nie samo uczucie niepełnego opróżnienia – odczucia pacjenta nie zawsze odpowiadają rzeczywistej ilości moczu zalegającego.
Qmax
Maksymalna szybkość przepływu moczu, podawana w mililitrach na sekundę (ml/s). Ten parametr pojawia się w wyniku uroflowmetrii. Jego niska wartość nie wyjaśnia przyczyny problemu – znaczenie mają też pozostałe wyniki badań.
Test podpaskowy
Pomiar ilości utraconego moczu przez ważenie wkładki lub podpaski przed testem i po nim. Badanie trwa określony czas, niekiedy obejmuje ustalone aktywności. Może służyć ocenie nasilenia wycieków i efektów leczenia inkontynencji.
Uroflowmetria
Nieinwazyjne badanie strumienia moczu. Pacjent oddaje mocz do specjalnego urządzenia, które mierzy jego objętość i szybkość przepływu. Powstający wykres pomaga ocenić opróżnianie pęcherza.
USG układu moczowego
Badanie ultrasonograficzne pozwalające obejrzeć między innymi nerki i pęcherz oraz wykryć część nieprawidłowości w budowie tych narządów. Służy również do pomiaru moczu zalegającego w pęcherzu po skorzystaniu z toalety.
Wywiad lekarski
Rozmowa z pacjentem o objawach, chorobach, przyjmowanych lekach i przebytych zabiegach. Lekarz pyta między innymi, kiedy dochodzi do wycieków moczu i co je poprzedza. To punkt wyjścia do dalszej diagnostyki.
***
Zobacz też: