Inkontynencja
a nietrzymanie moczu – o co w tym chodzi

„Inkontynencja” pochodzi z łaciny. Termin incontinens oznacza dosłownie "nie trzymając przy sobie" lub "niepowstrzymujący". To ogólne określenie medyczne obejmujące objawy niekontrolowanego wydalania moczu (lub kału). Mamy więc:

• incontinentia urinae (inkontynencję moczową), czyli nietrzymanie moczu, brak panowania nad oddawaniem moczu, mimowolny wyciek moczu,
• incontinentia alvi (inkontynencję kałową), czyli nietrzymanie kału, mimowolne wydalanie kału.

Nietrzymanie moczu jest zatem jednym z rodzajów inkontynencji. W praktyce klinicznej i potocznym języku medycznym, gdy mowa o problemach urologicznych, słowo „inkontynencja” jest często używane jako synonim nietrzymania moczu (NTM). To termin rozumiany na całym świecie, dlatego funkcjonuje w dokumentacji medycznej.

Dla pacjenta może to być jedynie trudne, obco brzmiące określenie, ale dla lekarza użycie tego słowa ma praktyczne znaczenie – dzięki niemu łatwiej zaklasyfikować objawy i prowadzić terapię zgodną ze standardami medycznymi obowiązującymi na całym świecie. Mówiąc prościej: to tak, jakby mieć jedno, uniwersalne hasło-klucz, które otwiera drogę do określonego sposobu leczenia.

No cóż... Dla osób zmagających się z inkontynencją „nietrzymanie moczu” (czy „nietrzymanie kału”) jest po prostu określeniem bardziej zrozumiałym i naturalnym, wprost opisującym sytuację. Między innymi z tego powodu w rozmowach z pacjentami specjaliści coraz częściej używają tych pojęć wymiennie. Pozwala to zachować precyzję medyczną, a jednocześnie zadbać o jasny przekaz.

Warto w tym miejscu podkreślić, że inkontynencja nie jest chorobą, a objawem. Nietrzymanie moczu może mieć różne przyczyny i przyjmować różne formy. Lekarze wyróżniają kilka typów inkontynencji moczowej:

• wysiłkowa, gdy mocz wycieka na przykład podczas kaszlu, kichania, śmiechu lub wysiłku fizycznego;
• nagląca, kiedy nagle pojawia się silne parcie na pęcherz i trudno zdążyć do WC;
• mieszana, będąca połączeniem dwóch powyższych;
• z przepełnienia, w sytuacji, gdy pęcherz jest zbyt pełny i nie opróżnia się prawidłowo.

Każdy z tych typów inkontynencji moczowej ma inne podłoże i wymaga odmiennego leczenia. Dlatego tak ważne jest, by nie poprzestawać na samym stwierdzeniu „mam nietrzymanie moczu”, ale ustalić jego rodzaj, by wdrożyć odpowiednią terapię.

Choć „inkontynencja” brzmi naukowo, warto podkreślić, że to problem bardzo życiowy i wyjątkowo częsty. Szacuje się, że w Polsce z nietrzymaniem moczu zmaga się nawet kilka milionów osób – zarówno kobiet, jak i mężczyzn, choć rzecz częściej dotyczy kobiet (szczególnie po 40. roku życia). Niestety, wciąż wiele osób wstydzi się mówić o tego typu dolegliwościach, a słowo „inkontynencja” bywa tu czasami dodatkową barierą. Dlatego ważne jest, aby odczarowywać te pojęcia i pokazywać, że za każdym medycznym terminem kryje się realne doświadczenie pacjenta.

Zdecydowanie tak. Współczesna medycyna oferuje szeroki wachlarz rozwiązań dla osób z inkontynencją moczową: ćwiczenia mięśni dna miednicy, farmakoterapię, specjalne zabiegi i operacje, a także dyskretne produkty chłonne, które ułatwiają codzienne funkcjonowanie. Jeśli więc pacjent słyszy od lekarza, że ma inkontynencję, powinien pamiętać, że to po prostu fachowe określenie nietrzymania moczu. Nie jest to wyrok, a sygnał, że warto zająć się problemem i dobrać odpowiednią terapię.

Podsumowując

„Inkontynencja” (moczowa) i „nietrzymanie moczu” to dwa określenia opisujące ten sam problem. Pierwsze z nich to termin medyczny, używany przez lekarzy i w dokumentacji medycznej. Drugie – jest prostsze i bliższe pacjentom. Oba jednak odnoszą się do tej samej sytuacji – do utraty kontroli nad oddawaniem moczu. To dolegliwość, która dotyczy milionów osób na całym świecie i którą można skutecznie leczyć (lub przynajmniej łagodzić je objawy).