To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.
Nietrzymanie moczu z przepełnienia - HARTMANN Polska

Overflow incontinence – jak rozpoznać i skutecznie leczyć nietrzymanie moczu z przepełnienia

od HARTMANN Polska 27.02.2025

Nietrzymanie moczu z przepełnienia(overflow incontinence) to schorzenie, w którym pęcherz moczowy jest całkowicie napełniony, a nawet przepełniony, co prowadzi do niekontrolowanego wycieku niewielkich ilości moczu. Mikcji może towarzyszyć ból i ucisk, a mocz oddawany jest z trudem. Choroba wynika z przewlekłego zalegania moczu w pęcherzu. Jest to dość częsta przypadłość, szczególnie u mężczyzn z przerostem gruczołu krokowego oraz u osób z uszkodzeniem nerwów.

Diagnoza nietrzymania moczu z przepełnienia opiera się na wywiadzie lekarskim, badaniu fizykalnym, USG pęcherza (pełnego oraz po opróżnieniu), badaniu urodynamicznym czy cystoskopii. Leczenie zależy od przyczyny schorzenia i obejmuje jedną, wybraną przez specjalistę, metodę lub kombinację kilku terapii.

Przyczyny nietrzymania moczu z przepełnienia

Do najczęstszych przyczyn tego rodzaju inkontynencji należą:

  • przeszkody anatomiczne – przerost prostaty, zwężenie cewki moczowej lub guzy uciskające drogi moczowe;
  • osłabienie mięśni pęcherza – neuropatia cukrzycowa, uszkodzenie rdzenia kręgowego, stwardnienie rozsiane czy choroba Parkinsona;
  • zaburzenia neurologiczne – uszkodzenie nerwów kontrolujących opróżnianie pęcherza (na przykład w wyniku urazu lub operacji);
  • długotrwałe stosowanie niektórych leków – leki przeciwcholinergiczne, opioidowe oraz niektóre leki psychotropowe mogą osłabiać funkcję pęcherza.

Objawy inkontynencji z przepełnienia

Najczęściej obserwowane objawy to:

  • stały lub okresowy wyciek moczu w małych ilościach,
  • uczucie pełnego pęcherza, nawet tuż po oddaniu moczu,
  • problemy z oddawaniem moczu (trudności w rozpoczęciu mikcji oraz słaby strumień),
  • konieczność częstego oddawania moczu, również w nocy (nokturia),
  • zwiększone ryzyko zakażeń układu moczowego wynikające z zalegania moczu w pęcherzu.

Jak są można leczyć nietrzymanie moczu z przepełnienia? Okazuje się, że współczesna medycyna oferuje dość szeroki wachlarz możliwości.

Farmakoterapia – pierwszy krok w leczeniu przepełnionego pęcherza

W farmakologicznym leczeniu inkontynencji stosowane są najczęściej alfa-blokery poprawiające odpływ moczu (jak na przykład tamsulozyna, doksazosyna, alfuzosyna) oraz inhibitory 5-alfa-reduktazy (przykładowo finasteryd, dutasteryd), które zmniejszają przerost prostaty i poprawiają przepływ moczu. Efekty terapii są zauważalne po kilku miesiącach stosowania. Leki poprawiające kurczliwość pęcherza zaleca się pacjentom z osłabionym mięśniem wypieracza, natomiast leki zmniejszające napięcie zwieracza cewki moczowej (jak diazepam czy baklofen) są pomocne w przypadkach neurogennego pęcherza, pomagając w jego opróżnianiu. W niektórych sytuacjach farmakoterapia łączona jest z cewnikowaniem pęcherza lub interwencją chirurgiczną.

Cewnikowanie – możliwość mechanicznego opróżnienia przepełnionego pęcherza

Cewnikowanie pęcherza stosuje się w przypadku znacznego zalegania moczu, gdy pacjent nie jest w stanie opróżnić pęcherza samodzielnie. Cewnikowanie może być przerywane (CIC – clean intermittent catheterisation), wykonywane kilka razy dziennie, lub stałe – przez cewkę moczową (cewnik Foleya) albo powłoki brzuszne (cystostomia). Procedura ta zapobiega uszkodzeniu pęcherza i niewydolności nerek, ale wiąże się z ryzykiem infekcji, podrażnień cewki moczowej oraz powstawania kamieni w pęcherzu. Aby zmniejszyć ryzyko powikłań, konieczna jest odpowiednia higiena i regularny nadzór lekarski. Cewnikowanie tymczasowo poprawia komfort życia pacjenta, ale w miarę możliwości dąży się do przywrócenia naturalnej kontroli nad oddawaniem moczu.

Zabiegi chirurgiczne – radykalne rozwiązanie problemu overflow incontinence

Zabiegi chirurgiczne są konieczne w przypadkach, gdy przeszkody anatomiczne uniemożliwiają prawidłowy odpływ moczu, powodując jego zaleganie i inkontynencję z przepełnienia. Najczęściej wykonywaną operacją u mężczyzn jest przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego (TURP) polegająca na usunięciu przerośniętej tkanki prostaty utrudniającej odpływ moczu. W przypadku zwężeń cewki moczowej stosuje się jej poszerzenie lub rekonstrukcję. U niektórych pacjentów z neurogennym pęcherzem wykonuje się operacje poprawiające jego kurczliwość lub wszczepienie sztucznego zwieracza. W ciężkich przypadkach konieczna może być cystostomia, czyli utworzenie przetoki nadłonowej do odprowadzania moczu. Dobór metody chirurgicznej zależy od przyczyny problemu i ogólnego stanu zdrowia pacjenta.

Ćwiczenia mięśni dna miednicy – skuteczny sposób na poprawę stanu pęcherza

W ćwiczeniach mięśni dna miednicy najważniejsza jest regularność – co najmniej 3 razy dziennie przez minimum 3 miesiące, aby efekty były zauważalne. Trening można wykonywać w pozycji stojącej, siedzącej lub leżącej, lekko rozsuwając kolana. Ćwiczenia polegają na powolnym, maksymalnym napięciu mięśni przez 5 sekund, a następnie ich rozluźnieniu (4–5 powtórzeń). Kolejna seria to szybkie skurcze, licząc do 2 (również 4–5 razy). Zaleca się naprzemienne wykonywanie serii wolnych i szybkich przez 5 minut, stopniowo wydłużając wolne skurcze do 10 sekund. Najlepsze efekty daje ćwiczenie 6–10 razy dziennie, także podczas codziennych czynności, choćby w trakcie rozmowy telefonicznej czy oglądania telewizji.

Źródła: