4 pytania, które pomogą lekarzowi zrozumieć twój problem z nietrzymaniem moczu

Formularz, o którym mowa, nie zastępuje oczywiście badania ani diagnozy, ale zbiera informacje istotne dla oceny problemu.

• Pokazuje, jak bardzo inkontynencja dokucza danej osobie na co dzień – jak często dochodzi do wycieku, ile moczu pacjent traci w swojej ocenie i jak mocno wpływa to na jego życie.
• Daje lekarzowi punkt odniesienia – kiedy pacjent po kilku miesiącach wraca na kontrolę po leczeniu (na przykład po ćwiczeniach mięśni dna miednicy albo po lekach), można porównać nowy wynik ankiety ze starym i ocenić zmianę dolegliwości.
• Pomaga wstępnie zorientować się w typie problemu – jedno z pytań dotyczy okoliczności, w których dochodzi do wycieku moczu (przy kaszlu, przed dotarciem do toalety, podczas snu.), co naprowadza lekarza na dalszą diagnostykę. Same odpowiedzi nie wystarczają jednak do ostatecznego rozpoznania rodzaju nietrzymania moczu. To część wywiadu lekarskiego.

Kwestionariusz jest też wykorzystywany w badaniach naukowych, między innymi do oceny efektów leczenia inkontynencji.

Ankieta składa się z czterech pytań dotyczących dolegliwości. Odpowiadając na nie, należy uwzględnić swoją przeciętną sytuację w ciągu ostatnich czterech tygodni, a nie tylko ostatni dzień czy na przykład najgorszy epizod inkontynencyjny.

1. Jak często zdarza się utrata moczu?
2. Ile moczu zwykle wycieka – niewiele, umiarkowanie czy dużo?
3. W jakim stopniu wpływa to na codzienne życie – tu zaznacza się liczbę od 0 (wcale) do 10 (bardzo mocno).
4. W jakich okolicznościach dochodzi do wycieku? Z podanej listy wybiera się wszystkie pasujące sytuacje (na przykład: podczas kaszlu, snu, ćwiczeń).

Odpowiedzi na pierwsze trzy pytania sumują się w wynik od 0 do 21 punktów. Pytanie o okoliczności wycieku nie jest punktowane. Nie chodzi tu o „zdanie” czy „niezdanie” jakiegoś testu – to po prostu liczba, która pomaga ocenić problem i śledzić zmianę dolegliwości w czasie. Im wyższy wynik, tym większe nasilenie zgłaszanych objawów i ich wpływ na codzienne życie pacjenta.

W stosowanym podziale wyników 1-5 punktów wskazuje na łagodne nasilenie problemu, 6-12 – na umiarkowane, 13-18 – ciężkie, a 19-21 – bardzo ciężkie. Wynik 0 oznacza brak zgłaszanych wycieków i ich wpływu na codzienność. Oczywiście są to kategorie kwestionariuszowe – sam wynik liczbowy nie stanowi ostatecznej diagnozy ani nie przesądza o wyborze leczenia.

Choć pytania o nietrzymanie moczu są dla wielu osób krępujące, a pokusa, żeby „podkoloryzować” nieco odpowiedzi na plus, jest zrozumiała, warto opisać dolegliwości możliwie dokładnie. Umniejszanie problemu może utrudnić lekarzowi ocenę tego, jak bardzo objawy przeszkadzają w codziennym życiu. Odpowiedzi pomagają zaplanować postępowanie, ale lekarz uwzględnia również rozmowę z pacjentem (wywiad lekarski), badanie i inne potrzebne informacje.

Dobrze też mieć na uwadze, że samo zaproponowanie ankiety nie oznacza, iż lekarz widzi coś szczególnie niepokojącego. Kwestionariusze są zalecanym elementem oceny dolegliwości i efektów leczenia, choć nie w każdym gabinecie stosuje się właśnie ICIQ-UI SF.

Nie – można spotkać też inne narzędzia tego rodzaju, jak UDI-6, IIQ-7, KHQ czy ICIQ-FLUTS. Lekarz może wybrać jeden kwestionariusz lub połączyć kilka, zależnie od tego, co dokładnie chce ocenić. Poszczególne formularze dotyczą różnych aspektów problemu, na przykład dokuczliwości objawów inkontynencji czy ich wpływu na codzienne aktywności i emocje. ICIQ-FLUTS obejmuje szerszy zakres objawów ze strony dolnych dróg moczowych u kobiet. Do oceny wpływu tych dolegliwości na życie seksualne służą także osobne kwestionariusze. ICIQ-UI SF wyróżnia się prostotą i krótkim czasem wypełnienia, dzięki czemu pozwala szybko zebrać podstawowe informacje o nietrzymaniu moczu.

***

Jeśli więc w gabinecie dostaniesz taką kartkę do ręki – nie ma powodu do niepokoju. To narzędzie, które ma pomóc lekarzowi zrozumieć twoje dolegliwości. Warto odpowiadać zgodnie z własnym doświadczeniem i prawdą, a jeśli któreś pytanie jest niejasne, trzeba poprosić o wyjaśnienie.

Zobacz też:

• jak przygotować się do wizyty u urologa,
• nietrzymanie moczu i pierwsza wizyta u lekarza,
• jak prowadzić dzienniczek mikcji i po co to robić.

Źródła:

• https://iciq.net/