Zranienie a leki przeciwzakrzepowe – jak zatamować krwawienie i opatrzyć ranę

Usiądź i przyłóż do rany jałowy kompres. Jeśli nie masz go pod ręką, użyj czystej, złożonej tkaniny. Uciskaj mocno, bezpośrednio w miejscu krwawienia, przez co najmniej 10 minut. Nie podnoś kompresu co kilkanaście sekund. Skuteczność ucisku zależy także od jego ciągłości. Gdy materiał przesiąknie, można dołożyć drugi kompres, pozostawiając pierwszy na ranie. Nie buduj jednak grubej sterty opatrunków, najważniejszy pozostaje odpowiednio silny ucisk miejsca krwawienia. Jeśli po 10 minutach nieprzerwanego ucisku rana nadal krwawi, kontynuuj ucisk i zorganizuj pomoc medyczną. Przy utrzymującym się tak długo krwawieniu nie można bez końca przedłużać kolejnych domowych prób tamowania krwi.

Po zatrzymaniu krwawienia niewielką ranę przepłucz czystą wodą. Umyj skórę wokół niej i delikatnie osusz. Następnie załóż plaster z opatrunkiem albo jałowy opatrunek odpowiedni do rozmiaru zranienia. Wymień go, gdy zamoknie lub się zabrudzi.

Samo przyjmowanie leku przeciwzakrzepowego nie oznacza, że każde skaleczenie wymaga jakiegoś specjalnego preparatu do zatamowania krwi. W drobnych ranach podstawą jest ucisk, a po opanowaniu krwawienia oczyszczenie i osłonięcie miejsca urazu. Opatrunek hemostatyczny, przeznaczony do wspomagania tamowania krwawienia, może być przydatny w niektórych sytuacjach, ale nie zastępuje on ucisku ani wezwania pomocy przy krwotoku.

Jeśli krew wypływa z rany obficie, tryska lub szybko przesiąka przez materiał, dzwoń pod 112 albo 999 i jednocześnie uciskaj ranę. Szczególnie alarmujące są bladość, zimna i wilgotna skóra, zawroty głowy oraz pogorszenie kontaktu z osobą zranioną. Pomóż jej przyjąć bezpieczną pozycję (zwykle leżącą) i chroń ją przed wychłodzeniem. Jeżeli w ranie tkwi jakiś przedmiot, nie wyciągaj go, uciskaj miejsca wokół niego. Przy zagrażającym życiu krwotoku z kończyny, którego nie udaje się opanować bezpośrednim uciskiem, może być konieczna opaska. Załóż ją powyżej rany, zanotuj godzinę założenia i nie zdejmuj samodzielnie. Jeśli nie wiesz, co robić, wykonuj polecenia dyspozytora.

Ważne!

10 minut ucisku to wskazówka dotycząca niewielkiego skaleczenia. Nie jest to czas oczekiwania przed wezwaniem pogotowia przy obfitym krwawieniu.

Zgłoś się po pomoc, jeśli rana jest głęboka, ma rozchodzące się brzegi, towarzyszą jej zaburzenia czucia lub ruchu albo pozostało w niej ciało obce. Konsultacji wymagają również rany szarpane (ugryzienia) i rany, których nie można samemu dokładnie oczyścić.

Podczas gojenia zwróć uwagę na nasilający się ból, narastające zaczerwienienie i obrzęk, ropną wydzielinę lub gorączkę. Takie objawy mogą świadczyć o zakażeniu. Nie należy tłumaczyć ich samym przyjmowaniem leków przeciwzakrzepowych.

Po uderzeniu w głowę osoba przyjmująca leki przeciwzakrzepowe potrzebuje pilnej oceny medycznej – również wtedy, gdy nie czuje bólu, nie widać krwi i nie ma guza. Krwawienie wewnątrz czaszki może początkowo nie dawać wyraźnych objawów, ale nie czekaj na ich wystąpienie. Do symptomów alarmowych należą między innymi: narastający ból głowy, wymioty, nadmierna senność, splątanie, osłabienie kończyn.

Nie pomijaj dawki leku samodzielnie z powodu drobnego skaleczenia. Lek przeciwzakrzepowy ogranicza ryzyko zakrzepów, a przerwanie terapii może osłabić tę ochronę. Przy istotnym krwawieniu o dalszym dawkowaniu zawsze decyduje lekarz.

Nie. Niewielkie rany zazwyczaj można opatrzyć w domu, jeśli krwawienie ustępuje pod wpływem ucisku. Znaczenie mają obfitość i czas trwania krwawienia oraz charakter urazu.

Przy aktywnym krwawieniu sam plaster opatrunkowy może nie wystarczyć. Najpierw stosuje się bezpośredni ucisk. Plaster z opatrunkiem zabezpiecza niewielką ranę po zatrzymaniu krwawienia i po jej oczyszczeniu.

Nie musi, ale może wynikać z działania leku. Nawracające, nietypowe lub trudne do opanowania krwawienia wymagają sprawdzenia.

Drobne skaleczenie nie jest powodem do samodzielnego pomijania dawki. Przerwanie leczenia może zwiększyć ryzyko zakrzepów. Jeśli krwawienie jest obfite lub nie ustępuje mimo ucisku, potrzebna jest pilna pomoc medyczna. O dalszym przyjmowaniu bądź nieprzyjmowaniu leku zdecyduje lekarz.

Jałowe kompresy, bandaż, plastry z opatrunkiem, rękawiczki jednorazowe. Osoba leczona przeciwzakrzepowo powinna mieć również łatwo dostępną informację o przyjmowanym leku i jego dawce – może to być pomocne w nagłej sytuacji dla personelu medycznego udzielającego pomocy takiej osobie.

Zobacz też:

• jak opatrywać rany cięte,
• zasady opatrywania ran z ciałem obcym,
• rana cięta, szarpana, kłuta – pierwsza pomoc,
• postępowanie po ugryzieniu przez psa,
• urazy dłoni – jak zatamować krwotok,
• opatrywanie ran brzucha.