Pęcherz moczowy jest narządem przypominającym kulę – zbudowaną głównie z mięśni gładkich, zwłaszcza mięśnia wypieracza moczu. Na styku pęcherza i cewki moczowej znajdują się okrężnie ułożone mięśnie tworzące zwieracz cewki. Podczas napełniania pęcherza zwieracz ten pozostaje zaciśnięty, w trakcie opróżniania – rozluźnia się. Pierwsze odczucie potrzeby oddania moczu pojawia się, gdy w pęcherzu zgromadzi się około 200 ml płynu (u zdrowej, dorosłej osoby pęcherz może pomieścić nawet do 600 ml).
O kontroli nad pęcherzem można mówić od wieku 3-5 lat, kiedy człowiek zaczyna świadomie panować nad oddawaniem moczu. Jest to skomplikowany proces, nadzorowany przez obwodowy i ośrodkowy układ nerwowy, w tym mózg. Jeśli pęcherz opróżnia się w sposób niekontrolowany, mówimy o nietrzymaniu moczu (inkontynencji moczowej).