To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.
Używki a gojenie się ran - HARTMANN Polska

Wpływ używek na gojenie ran

od HARTMANN Polska 13.02.2025
Gojenie ran jest złożonym mechanizmem, na który wpływa wiele czynników, w tym styl życia i nawyki pacjenta. Używki, takie jak alkohol, nikotyna czy narkotyki, mogą znacząco oddziaływać na regenerację tkanek. Najczęściej jest to działanie pośrednie – poprzez obniżenie odporności organizmu, odwodnienie, zwężenie naczyń krwionośnych oraz wiele innych niekorzystnych procesów. Skutkiem jest nie tylko wolniejsze gojenie się ran, ale również zwiększone ryzyko infekcji i powikłań.

​ Badania wykazują, że u uzależnionych od alkoholu jest 2,6-krotnie wyższe ryzyko zakażeń związanych z ranami w porównaniu do ryzyka u ludzi niepijących. Codziennie w Polsce umiera około 110 osób z powodu kontaktu z etanolem. Palenie papierosów jest natomiast odpowiedzialne za około 70 000 zgonów rocznie w Polsce, co daje większą liczbę niż liczba zgonów z powodu morderstw, samobójstw, używania narkotyków, picia alkoholu, AIDS czy wypadków razem wziętych.

Alkohol a gojenie ran

Nadmierne spożywanie alkoholu ma istotny wpływ na opóźnienie procesu gojenia się ran. Badania opublikowane w czasopiśmie Alcoholism: Clinical and Experimental Research pokazują, że wysokie stężenia alkoholu we krwi hamują syntezę makrofagów – kluczowych komórek układu odpornościowego odpowiedzialnych za eliminację bakterii i uszkodzonych tkanek z powierzchni rany. Alkohol zmniejsza produkcję makrofagowego białka zapalnego 1α, które odpowiada za adhezję komórek i ich migrację do miejsca stanu zapalnego. Ponadto ogranicza syntezę białka CRP, odgrywającego istotną rolę w odpowiedzi immunologicznej na zakażenie. Te zaburzenia prowadzą do opóźnionej reakcji organizmu, zwiększając ryzyko infekcji oraz sprawiając, że rany długo się goją.

Spożywanie alkoholu na przykład przed zabiegami chirurgicznymi jest więc stanowczo odradzane. Nawet niewielka jego ilość przyjęta w ciągu 48 godzin przed operacją może prowadzić do krwotoków. W okresie rekonwalescencji alkohol upośledza regenerację skóry, zmniejsza wchłanianie niezbędnych do gojenia składników oraz obniża produkcję kolagenu, co zdecydowanie negatywnie wpływa na szybkie gojenie ran.

Zobacz: gojenie ran u alkoholika.

Nikotyna i jej wpływ na gojenie ran

Palenie papierosów, a konkretnie zawarta w nich nikotyna, znacząco utrudnia proces regeneracji tkanek. Nikotyna powoduje zwężenie naczyń krwionośnych, ograniczając dopływ natlenowanej krwi do uszkodzonych obszarów. Zmniejszony przepływ krwi oznacza mniejszą dostępność tlenu i składników odżywczych niezbędnych do odbudowy tkanek. Dodatkowo, nikotyna osłabia funkcjonowanie komórek odpowiedzialnych za tworzenie nowej tkanki oraz obniża odpowiedź immunologiczną organizmu, zwiększając ryzyko infekcji i martwicy tkanek. Badania wskazują, że palenie papierosów nie tylko powoduje wolne gojenie ran, ale także zwiększa ryzyko powikłań pooperacyjnych (krwawienie, stany zapalne czy bardziej widoczne blizny).

Narkotyki w procesie gojenia ran

Zażywanie narkotyków, zwłaszcza długotrwałe i łączące różne substancje, prowadzi do poważnych zaburzeń, których konsekwencją są źle gojące się rany.

Metamfetamina, znana również jako „kryształ” czy „lód” („ice”), jest jednym z najbardziej szkodliwych narkotyków. Jej zażywanie powoduje uszkodzenia mózgu, obciąża serce, utrudnia gojenie się ran, prowadzi do urojeń oraz przyspiesza proces starzenia organizmu. Osoby uzależnione od metamfetaminy często doświadczają poważnych problemów skórnych. Narkotyk upośledza regenerację komórek, co sprawia, że cera staje się szara, sucha, a na jej powierzchni pojawiają się owrzodzenia i krosty. Uzależnieni często drapią się do krwi, co prowadzi do powstawania rozległych, wolno gojących się ran. Długotrwałe zażywanie narkotyków, takich jak metamfetamina czy kokaina, poprzez inhalację do nosa, powoduje podrażnienie błony śluzowej i zatok. Skutkuje to katarem, nieustającym wyciekiem wydzieliny z nosa, niedrożnością oraz przewlekłymi, źle gojącymi się ranami.

Heroina, jako silny opioid, prowadzi do obniżenia odporności organizmu, co zwiększa podatność na infekcje. Dodatkowo, jej stosowanie może prowadzić do uszkodzenia naczyń krwionośnych, a to z kolei zaburza mikrokrążenie i spowalnia dostarczanie tlenu oraz składników odżywczych do miejsca zranienia. W ten sposób spowolniony zostaje proces regeneracji organizmu i wydłuża się czas gojenia.Podobnie działa fentanyl – syntetyczny opioidowy lek przeciwbólowy, 50 razy silniejszy od heroiny. Może doprowadzić do znacznego obniżenia ciśnienia krwi, zaburzając mikrokrążenie i utrudniając dostarczanie składników odżywczych do rany.

Marihuana – długotrwałe jej stosowanie może prowadzić do obniżenia liczby białych krwinek, osłabiając tym samym zdolność organizmu do zwalczania infekcji. Dodatkowo, palenie marihuany może podrażniać drogi oddechowe, zwiększając ryzyko infekcji i wpływając pośrednio na proces gojenia ran.

Dopalacze są syntetycznymi substancjami psychoaktywnymi, których skład chemiczny jest często nieznany. Ich zażywanie może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych, w tym do uszkodzenia wątroby i nerek, co negatywnie wpływa na procesy detoksykacji organizmu. Po przyjęciu niektórych z nich, wywołane zaburzenia mogą osłabiać zdolności regeneracyjne organizmu, utrudniając między innymi gojenie ran.

Zobacz też:

Źródła: