Inkontynencja a terapia hormonalna – ratunek czy pułapka

Menopauza to czas wielkich porządków w kobiecym organizmie. Choć najczęściej mówi się w tym kontekście o uderzeniach gorąca czy zmianach nastroju, niemal u co drugiej z pań z powodu rewolucji hormonalnej pojawiają się problemy z pęcherzem. Czy HTZ może je rozwiązać?

Ciągłe bieganie do łazienki „na już”, kilkukrotne budzenie się w nocy, popuszczanie moczu podczas śmiechu czy kichania... To nie „naturalny urok starzenia się”, na który trzeba się godzić, dlatego wiele kobiet rozważa HTZ – zastosowanie hormonalnej terapii zastępczej. Czy i jak to działa na pęcherz?

Zrozumienie problemu to połowa sukcesu. Układ moczowy (pęcherz oraz cewka moczowa) jest niezwykle czuły na obecność estrogenów. To żeńskie hormony, które działają jak „paliwo” dla tkanek intymnych. Gdy ich poziom w okresie menopauzy drastycznie spada, w organizmie dochodzi do zmian, które nazywa się atrofią (zanikiem). Drogi moczowe tracą swoją elastyczność. Ścianki cewki stają się cieńsze, mięśnie słabsze, a śluzówka sucha i podatna na podrażnienia. To właśnie dlatego pęcherz zaczyna „wariować”. Medycyna używa dziś nowoczesnego określenia na ten stan – Genitourinary Syndrome of Menopause (GSM), czyli zespół moczowo-płciowy menopauzy.

Leczenie problemów urologicznych hormonami to sprawa skomplikowana. Nie zawsze i nie dla każdego są one idealną opcją i nie zawsze stanowią podstawę czy też jedyny element terapii.

Jeśli głównym problemem jest nagła, niepohamowana potrzeba oddania moczu, terapia hormonalna może być najlepszym wyjściem. Estrogeny pomagają zwykle wyciszyć nadpobudliwy pęcherz. Dzięki nim śluzówka staje się grubsza, a receptory
w pęcherzu przestają wysyłać fałszywe sygnały o konieczności natychmiastowej wizyty w toalecie.

Tu warto obalić popularny mit – same hormony rzadko trwale leczą nietrzymanie moczu pojawiające się przy kaszlu czy wysiłku. Dlaczego? Ponieważ jest to problem mechaniczny – słabości powięzi i mięśni dna miednicy. Są one jednak genialnym „wspomagaczem”. Poprawiają jakość tkanek, co sprawia, że na przykład ćwiczenia Kegla dają o wiele szybsze i lepsze efekty. HTZ jest też niezbędne przed planowanym zabiegiem operacyjnym (przygotowane hormonami tkanki goją się znacznie lepiej).

Wiele kobiet po menopauzie skarży się na ciągłe zapalenia pęcherza. To efekt zmiany pH w pochwie i zaniku dobrych bakterii (pałeczek kwasu mlekowego). Terapia hormonalna przywraca naturalną równowagę biologiczną w organizmie. To naturalny antybiotyk, który nie zabija bakterii, ale sprawia, że nie mają się one gdzie się przyczepić.

To bardzo ważna kwestia dla każdej kobiety rozważającej stosowanie HTZ. Współczesna medycyna odchodzi od podawania hormonów doustnie, jeśli problem dotyczy głównie inkontynencji moczowej.

• Terapia ogólnoustrojowa (tabletki, plastry) – może pomagać na uderzenia gorąca, ale niektóre badania sugerują, że u części kobiet może wręcz nasilać nietrzymanie moczu.
• Terapia miejscowa (kremy, globulki dopochwowe) – to obecnie złoty standard. Dawki hormonów są tu minimalne (wielokrotnie mniejsze niż w tabletkach), działają precyzyjnie tam, gdzie są potrzebne, a do tego praktycznie nie przedostają się do krwi. Jest to opcja bezpieczna nawet dla tych pań, które z różnych względów nie mogą stosować klasycznej HTZ.

Borykając się z najbardziej uciążliwymi objawami menopauzy, nie warto czekać aż „samo przejdzie”. Lepiej skonsultować problem ze specjalistą – najlepiej z kimś kto łączy wiedzę ginekologiczną z urologiczną. Jeśli lekarz proponuje tylko tabletki, dobrze zapytać o możliwość zastosowania maści, kremów lub globulek. Są one bezpieczniejsze dla pęcherza. No i rzecz najważniejsza – najlepsze efekty daje połączenie odpowiednio dobranej terapii hormonalnej z indywidualną fizjoterapią uroginekologiczną. Terapeuta uczy, jak prawidłowo ćwiczyć, a hormony sprawiają, że organizm ma „materiał” do regeneracji.

***

Problemy z pęcherzem w okresie menopauzy to nie wyrok, a sygnał od organizmu, że brakuje mu wsparcia. Współczesna medycyna dysponuje bezpiecznymi i skutecznymi narzędziami. Hormony stosowane mądrze i miejscowo mogą stać się kluczem do odzyskania pełnej kontroli nad własnym ciałem.

Źródła:

• https://www.termedia.pl/Hormonal-replacement-therapy-in-the-treatment-of-female-urinary-tract-disfunctions-8211-myths-and-facts,4,1548,1,1.html
• https://www.mp.pl/ginekologia/endokrynologia/90616,pomenopauzalna-terapia-hormonalna-w-ramach-profilaktyki-pierwotnej-chorob-przewleklych-zalecenia-uspstf,1