Wśród wyczuwalnych zapachów z rany wyróżnia się kilka charakterystycznych, stosunkowo łatwych do interpretacji...
Zapach to jeden z bardzo ważnych objawów w medycynie. W przypadku ran może sygnalizować, że gojenie nie przebiega prawidłowo, że dzieje się coś niepokojącego, co wymaga szybkiej reakcji. Co zatem robić, gdy czuje się nieprzyjemny zapach z rany?
Na początek dobra wiadomość – brzydki zapach rany nie zawsze musi oznaczać groźne zakażenie. Czasami nieładna woń wynika na przykład z tego, że opatrunek jest zmieniany zbyt rzadko. Zapach przypominający płyn limfatyczny jest neutralny i towarzyszy prawidłowemu procesowi gojenia ran różnego typu (między innymi tych przewlekłych, na etapie ziarninowania). Szczególną uwagę powinien natomiast zwracać nagły i/lub wyraźnie nieprzyjemny zapach z rany. To zazwyczaj jeden z pierwszych symptomów świadczących o tym, że rana może być przeciążona bakteriami.
Dlaczego rana nieładnie pachnie
„Gnijący”, bardzo nieprzyjemny zapach z rany
Jeżeli rana śmierdzi intensywnie, pojawia się ostry, wręcz „padlinowy” fetor, najczęściej oznacza to: obecność martwiczej tkanki, zakażenie bakteriami beztlenowymi, duże obciążenie bakteryjne rany. Tak brzydki zapach jest typowy w przypadku nieczyszczonych ran przewlekłych, przy odleżynach, owrzodzeniach podudzi, ranach nowotworowych. Jest to stan, który wymaga pilnej konsultacji medycznej.
Słodkawy zapach plus zielony wysięk z rany
Słodko-owocowa woń i zielonkawo-niebieski kolor to dość charakterystyczne objawy infekcji bakterią Pseudomonas aeruginosa. Mogą wystąpić na przykład przy oparzeniach czy ranach stóp. Zakażenia tego rodzaju nie leczy się sposobami domowymi. Trzeba zgłosić się po pomoc medyczną – konieczne jest profesjonalne oczyszczenie rany i zastosowanie specjalistycznych opatrunków.
Delikatny, jakby wilgotny zapach rany
Jeśli zapach jest niezbyt intensywny, a rana się zmniejsza, nie boli, nie jest zaczerwieniona, nie występuje obrzęk ani gorączka, to taka woń jest najczęściej po prostu efektem wilgotnego środowiska rany. Warto jednak oczywiście podczas kontroli u specjalisty poinformować o tym.
Brzydki zapach rany – kiedy trzeba reagować
Należy obowiązkowo (i jak najszybciej) stawić się u lekarza, jeżeli:
- nieprzyjemny zapach z rany pojawił się nagle,
- zapach nasila się z każdym dniem,
- brzydkiemu zapachowi rany towarzyszy zwiększony wysięk,
- jednocześnie rana zmieniła kolor lub zaczęła boleć,
- pojawiła się przy tym gorączka i/lub ogólne osłabienie.
Przykry zapach to jeden z kluczowych objawów infekcji rany (obok bólu, zaczerwienienia, wysięku).
Co robić, gdy rana śmierdzi
Nieładny zapach z rany to objaw, który ma swoją przyczynę – trzeba ją znaleźć i usunąć, aby rana zaczęła się goić prawidłowo. Samo maskowanie brzydkiego zapachu nie wystarczy. Należy postępować zgodnie z zaleceniami specjalisty leczenia ran. Wśród takich wytycznych może być między innymi: płukanie rany odpowiednim płynem lawaseptycznym (na przykład z PHMB), mechaniczne oczyszczanie rany (w gabinecie), odpowiednie kontrolowanie poziomu wilgotności rany (wilgotne środowisko wspiera gojenie, ale zbyt mokre środowisko sprzyja namnażaniu się bakterii), stosowanie specjalistycznych opatrunków aktywnych .
Które opatrunki mogą być przydatne
Dobór konkretnego opatrunku przy leczeniu rany to zawsze wybór specjalisty dostosowany do indywidualnego przypadku. Najpewniej skorzysta on jednak z oferty opatrunków aktywnych dostępnych obecnie na rynku. Doskonale sprawdzają się w takich sytuacjach przykładowo:
- opatrunki czyszczące na rany z martwicą, dużą ilością wysięku, które uwalniają do rany specjalny roztwór soli mineralnych i pochłaniają wydzielinę wraz z bakteriami,
- opatrunki ze srebrem na rany z infekcją, które działają przeciwdrobnoustrojowo, ograniczając rozwój bakterii odpowiedzialnych za brzydki zapach rany,
- opatrunki chłonne redukujące wilgoć, a tym samym namnażanie bakterii w ranie i nieprzyjemną woń.
***
Pamiętaj! Delikatny, mało wyrazisty zapach z rany może być zjawiskiem normalnym. To na przykład lekko metaliczny zapach krwi (zwłaszcza przy świeżej ranie), subtelny zapach środków do dezynfekcji lub innych stosowanych na ranę preparatów, czy wreszcie „wilgotny” zapach opatrunku po kilku dniach noszenia.
Niepokoić powinien nagły, mocny i nieprzyjemny (na przykład „gnijący”) zapach, bo to sygnał ostrzegawczy, który może wskazywać na martwicę lub zakażenie. Kiedy rana śmierdzi – nie czekaj, skonsultuj się z medykiem.