Każda dekada życia stawia przed męskim organizmem nieco inne wyzwania. Oto profilaktyczny plan działania, który uwzględnia te różnice...
Większość z nas nie zapomina o corocznym przeglądzie samochodu. Wiadomo, że sprawdzenie hamulców czy układu kierowniczego to nie tylko formalny obowiązek, ale przede wszystkim inwestycja w bezpieczeństwo. Dlaczego więc tak trudno nam podejść w taki sam sposób do własnego organizmu? Badania profilaktyczne w medycynie to właśnie taki „przegląd”, który pozwala wyłapać usterkę, zanim dojdzie do poważnej awarii. Co powinni kontrolować u siebie panowie?
Podstawowe badania profilaktyczne mężczyzn
20+ lat – budowanie fundamentów
W tym okresie życia zazwyczaj królują brawura i przekonanie o niezniszczalności. Nie myśli się o chorowaniu ani nie robi badań. To błąd. Pamiętajmy, że brak wyraźnych objawów niektórych chorób nie oznacza braku zagrożenia nimi. Absolutnym minimum w młodości są profilaktyczne badania krwi, ale to nie wszystko.
- Morfologia, glukoza, mocz – raz w roku. Badania krwi i moczu to baza, która pokazuje między innymi ryzyko wystąpienia u młodej osoby anemii lub na przykład oznaki rozwijającej się cukrzycy.
- Samobadanie jąder – raz w miesiącu, pod prysznicem. Rak jądra to nowotwór młodych mężczyzn, ale odpowiednio wcześnie wykryty jest całkowicie wyleczalny. Każdy guzek, stwardnienie czy zmiana wagi jądra wymagają wizyty u urologa.
- Ciśnienie tętnicze – pomiar przynajmniej raz w roku. Trzeba mieć na uwadze, że nadciśnienie „nie boli”, ale niszczy naczynia krwionośne.
Zaproponowany tu zestaw badań profilaktycznych dla mężczyzn dwudziestokilkuletnich to standard dla osób zdrowych. Jeśli natomiast u kogoś rodzinie występowały lub występują nowotwory czy choroby serca w młodym wieku, kalendarz badań powinien zostać odpowiednio rozbudowany po konsultacji z lekarzem.
30+ lat – czas stabilizacji
Panowie po trzydziestce, nie rezygnując z badań kontrolnych wykonywanych wcześniej, powinni uzupełnić swój profilaktyczny kalendarz o kolejne badania.
- Profil lipidowy (cholesterol) – raz na 2-3 lata. To ważne, ponieważ jeśli ktoś nie ma idealnie zdrowego trybu życia, to właśnie w tym okresie dieta i stres zaczynają „odkładać się” w tętnicach.
- USG brzucha – raz na kilka lat. Dzięki badaniu ultrasonograficznemu jamy brzusznej można skontrolować stan wątroby, trzustki, nerek.
- Dermatoskopia – raz w roku. Lekarz powinien obejrzeć i ocenić ewentualne znamiona na skórze. Czerniak nie wybiera.
Wszystkie wyniki badań profilaktycznych należy – rzecz jasna – skonsultować ze specjalistą. Próba samodzielnej interpretacji "surowych" danych bez kontekstu klinicznego może być myląca.
40+ lat – przełomowy moment
Badania profilaktyczne po 40. roku życia przestają być opcją, a stają się naprawdę ważnym obowiązkiem każdego rozsądnego, dbającego o siebie mężczyzny. Do kalendarza trzeba dopisać w tym momencie kontrolę prostaty i pracy serca.
- Badanie prostaty (PSA i per rectum) – jeżeli w rodzinie były lub są przypadki raka prostaty, badania trzeba zacząć już w tej dekadzie życia.
- EKG spoczynkowe – badanie obowiązkowe w tym wieku, szczególnie dla tych panów, którzy prowadzą siedzący tryb życia, mają nadwagę lub otyłość, są narażeni na przewlekły stres.
Warto w tym miejscu podkreślić, że badanie per rectum, którego mężczyźni tak bardzo się obawiają i które zazwyczaj powstrzymuje ich przed wizytą u urologa, trwa zaledwie kilkanaście sekund i nie boli. To raczej tylko pewien dyskomfort psychiczny, jednak warto go znieść, bo to może ratować zdrowie, a nawet życie.
50+ i 60+ lat – pełna czujność
Z biegiem lat trzeba coraz uważniej obserwować swój organizm i z dużą systematycznością podchodzić do kwestii badań okresowych.
- Kolonoskopia – obowiązkowo raz na 10 lat. Pozwala ona wykryć i od razu usunąć polipy, z których rozwija się groźny rak jelita grubego.
- Regularne wizyty u urologa – to absolutna podstawa w tym wieku.
Zaniedbanie kontroli zdrowia u osób dojrzałych i seniorów może mieć dla nich groźne, nieodwracalne konsekwencje.
Sygnały, których nie wolno ignorować – kiedy prostata mówi „sprawdzam”
Wielu mężczyzn uważa, że problemy z oddawaniem moczu to po prostu „uroki starzenia się” i nie ma sensu chodzić do specjalisty. Nie powinniśmy jednak traktować tego jako normy. To jest objaw, na który należy odpowiednio zareagować. Najczęstszym problemem u panów jest łagodny rozrost stercza (prostaty), ale podobne symptomy może dawać też rak prostaty. Co zatem powinno zwrócić naszą uwagę?
- Częstotliwość oddawania moczu – więcej wizyt w toalecie niż zwykle, także w nocy.
- Kropelkowanie po mikcji – wilgotna bielizna tuż po zakończeniu oddawania moczu.
- Słaby strumień – wolniejsze wypływanie moczu, bez ciśnienia, czasem przerywanym strumieniem.
- Uczucie zalegania moczu – wrażenie, że mimo wizyty w WC, pęcherz wciąż nie jest pusty.
To pierwsze sygnały ostrzegawcze i objawy, które koniecznie trzeba zdiagnozować u urologa. Oceni on wielkość, konsystencję i strukturę gruczołu krokowego, określi przyczynę opisanych symptomów i wdroży leczenie.
Pielęgnacja i higiena intymna – istotny element profilaktyki urologicznej
Profilaktyka zdrowotna mężczyzn, zwłaszcza profilaktyka urologiczna, to także dbanie o higienę i komfort na co dzień. Męskie okolice intymne są narażone na wilgoć, otarcia i infekcje (bakteryjne lub grzybicze). Co można z tym zrobić?
Codzienna pielęgnacja skóry
Używanie zwykłego mydła do mycia okolic intymnych może zaburzać naturalne pH, co sprzyja infekcjom. Warto więc zainwestować na przykład w specjalistyczne żele/pianki do higieny intymnej. Zawierają one zazwyczaj składniki łagodzące (na przykład alantoinę) i chronią skórę przed podrażnieniami.
Walka z otarciami i dyskomfortem
Osoby intensywnie uprawiające sport lub po prostu mające tendencję do odparzeń powinny stosować w okolicy krocza kosmetyki ochronne – kremy barierowe lub talki w płynie. Zapobiega to bolesnym uszkodzeniom naskórka, które mogą zwiększać ryzyko zakażeń.
Nowoczesne podejście do inkontynencji
Panowie, którzy mają problemy z oddawaniem/trzymaniem moczu nie muszą rezygnować z tego powodu z życia towarzyskiego i różnych aktywności. Na rynku są dostępne obecnie dyskretne, wygodne i skuteczne wkłady urologiczne dla mężczyzn, które zapewniają higienę i komfort. Sięganie po takie rozwiązania to nie powód do wstydu, a element nowoczesnej profilaktyki, która zapobiegając kontaktowi moczu z naskórkiem i powstawaniu bolesnych podrażnień, pozwala zachować pewność siebie i zdrowie skóry.
Twoje zdrowie w Twoich rękach
Męskość to nie ignorowanie bólu, ale odpowiedzialność za siebie i bliskich. Regularne badania krwi, kolonoskopia po pięćdziesiątce czy czujność urologiczna to fundamenty długiego życia. Jeśli widzisz u siebie pierwsze objawy problemów z pęcherzem, zacznij od wizyty u lekarza POZ lub urologa i zadbaj o swój komfort, stosując odpowiednią higienę i ochronę. Twój organizm podziękuje ci za ten „przegląd”.
|
OKRES ŻYCIA MĘŻCYZNY |
ZALECANE BADANIA PROFILAKTYCZNE |
CZĘSTOTLIWOŚĆ BADANIA |
|
|
|
|
|
20-29 lat |
morfologia, glukoza, mocz |
raz w roku |
|
samobadanie jąder |
raz w miesiącu |
|
|
ciśnienie tętnicze |
przynajmniej raz w roku |
|
|
kontrola stomatologiczna |
co pół roku |
|
|
|
|
|
|
30-39 lat |
to co wyżej plus... |
jak wyżej |
|
cholesterol |
raz na 2-3 lata |
|
|
USG brzucha |
co 3-5 lat |
|
|
badanie znamion |
raz w roku |
|
|
|
|
|
|
40-49 lat |
to co wyżej plus... |
jak wyżej |
|
EKG |
raz na 2-3 lata |
|
|
badanie prostaty |
od 45 r. ż. lub od 40 r. ż. przy obciążeniu rodzinnym |
|
|
pomiar ciśnienia |
regularnie |
|
|
|
|
|
|
50-59 i 60-69 lat |
to co wyżej plus... |
jak wyżej |
|
kolonoskopia |
raz na 10 lat |
|
|
badanie prostaty |
raz w roku |
|
|
badanie dna oka |
raz na 2 lata |
|
|
|
|
|
|
70+ lat |
to co wyżej plus... |
jak wyżej |
|
badanie w kierunku tętniaka aorty brzusznej |
jednorazowo |
|
|
kontrola kardiologiczna i urologiczna |
regularnie |