To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.
Rodzaje blizn - HARTMANN Polska

Jak powstają blizny i co z nimi zrobić – praktyczny przewodnik

od HARTMANN Polska 07.08.2025

Nie każda rana zostawia po sobie ślad, ale niektóre goją się długo i czasami nie tak, jak by się chciało. Blizny to naturalny etap regeneracji skóry, jednak dla wielu osób są powodem frustracji, kompleksów, a niekiedy także fizycznego dyskomfortu. Choć proces ich powstawania ma swoje biologiczne uzasadnienie, gojenie nie wszystkich blizn przebiega „zgodnie z planem”. Czasem blizny pozostają wypukłe, czerwone lub zbyt rozległe. Czy da się coś z tym zrobić? I czy można jakoś temu zapobiec?

Blizny to temat, który – prędzej czy później – dotyka niemal każdego. Jak wynika z publikacji w Dermatologic Surgery, co roku na świecie u ponad 100 milionów ludzi pojawiają się blizny po operacjach, urazach, blizny po oparzeniach czy zmianach trądzikowych. W Polsce problem ten zaczyna się często już w dzieciństwie – wystarczy kilka upadków na rowerze, rozbite kolano albo przypadkowe otarcie. Statystyki pokazują też coś jeszcze – aż 70% osób po zabiegach chirurgicznych nie jest zadowolonych z wyglądu swoich blizn. Nic więc dziwnego, że zaczynają szukać sposobów na to, by poprawić wygląd skóry albo po prostu poczuć się z blizną lepiej. Tylko nie każdy wie, od czego właściwie zacząć...

Dlaczego powstają blizny i co wpływa na ich wygląd

Blizna to nie błąd – to sygnał, że organizm próbuje naprawić uszkodzoną skórę. Gdy dochodzi do przerwania ciągłości naskórka i skóry właściwej, uruchamia się szereg mechanizmów naprawczych. Najpierw następuje oczyszczanie rany i stan zapalny, potem tworzy się nowe rusztowanie kolagenowe, a na końcu – przebudowa i wygładzanie. W idealnym scenariuszu blizna blednie i staje się niemal niewidoczna. Ale czasem coś idzie nie tak – zbyt intensywna odpowiedź zapalna, napięcie skóry, nieodpowiednia pielęgnacja albo czynniki genetyczne sprawiają, że blizna zostaje z nami na długo, w dodatku w formie trudnej do zaakceptowania. Jeśli rana przez długi czas się nie zamyka, sączy się z niej ropa albo pojawia się mocne zaczerwienienie i bolesność – to znak, że trzeba skonsultować się z lekarzem. Niepokojące są też sytuacje, gdy blizna zaczyna twardnieć, nienaturalnie się rozrasta albo swędzi do granic wytrzymałości. Może to świadczyć o powstawaniu bliznowca lub przerostowej blizny. Lepiej tego nie ignorować – im szybciej się zareaguje, tym większa szansa, że uda się złagodzić zmiany i poprawić wygląd skóry.

Warto pamiętać, że blizna to tkanka pozbawiona gruczołów łojowych, potowych i mieszków włosowych. Jest zdecydowanie mniej elastyczna od zdrowej skóry i bardziej podatna na uszkodzenia. Dlatego jej pielęgnacja wymaga większej uważności, zwłaszcza w pierwszych tygodniach od zagojenia rany.

Czytaj: terapia blizny – nie warto tego lekceważyć.

Jakie są rodzaje blizn i czym się różnią

Choć najczęściej mówi się po prostu „blizna”, dermatolodzy wyróżniają kilka ich typów.

  • Blizny przerostowe (hipertroficzne) – wypukłe, czerwone, ograniczone do miejsca rany; z czasem mogą się zmniejszać.
  • Normotroficzne – płaskie, najczęściej bledną z czasem, nie wymagają specjalnego leczenia, ale można poprawić ich wygląd.
  • Keloidy (bliznowce) – rosną poza granice pierwotnej rany, są twarde, często bolesne i odporne na klasyczne leczenie.
  • Blizny zanikowe – charakterystyczne wgłębienia w skórze, na przykład po trądziku lub ospie.

Dodatkowo warto wspomnieć o bliznach rozstępowych – chociaż nie powstają po urazie, również są efektem uszkodzenia włókien kolagenowych.

Jak pozbyć się blizny lub sprawić, by była mniej widoczna

Najwięcej można zdziałać w pierwszych tygodniach po zagojeniu rany. Wtedy właśnie warto sięgnąć po sprawdzone rozwiązania.

  • Ochrona przed słońcem – ekspozycja na promieniowanie UV może sprawić, że blizna przebarwi się na stałe, a zatem filtr SPF 50 to absolutna podstawa w takim przypadku.
  • Systematyczne nawilżanie – elastyczna skóra łatwiej się przebudowuje, warto więc sięgać po preparaty oparte na silikonie lub pantenolu.
  • Delikatne masaże (mobilizacja blizny) – wykonywane regularnie poprawiają ukrwienie i sprzyjają rozluźnianiu tkanki bliznowatej.
  • Unikanie drażnienia – blizny „nie lubią” zadrapań, kosmetyków z alkoholem, peelingów mechanicznych czy ciasnych ubrań.

W kwestii przywrócenia skórze pierwotnego wyglądu kluczowe są pierwsze tygodnie. Prawidłowa terapia rany dotyczy nie tylko doboru odpowiednich środków opatrunkowych wspierających gojenie i ograniczających ryzyko powstania blizn patologicznych, ale również pielęgnacji świeżo zagojonej skóry.

Dowiedz się, jak dbać o bliznę po operacji.

Zupełnie niewidoczna blizna to rzadkość, ale w wielu przypadkach można znacząco poprawić jej wygląd. W zależności od typu blizny można zastosować: preparaty silikonowe (żele, plastry silikonowe), zabiegi dermatologiczne (jak przykładowo laseroterapia, mikronakłuwanie, krioterapia), iniekcje (na przykład sterydy lub kwas hialuronowy w przypadku zaników). Nie warto jednak w tym zakresie działać na własną rękę – lepiej skonsultować się ze specjalistą. Źle dobrany sposób leczenia może pogorszyć sprawę zamiast pomóc.

Źródła: