Infekcje układu moczowego po stosunku – co robić, gdy problem powraca

Podczas stosunku płciowego bakterie łatwiej przemieszczają się z okolicy odbytu do cewki moczowej i pęcherza. Dodatkowo niektóre metody antykoncepcji (zwłaszcza środki plemnikobójcze i diafragmy) zwiększają ryzyko zapalenia układu moczowego (ZUM). Co prawda zaleca się oddanie moczu po stosunku, by zmniejszyć to zagrożenie, ale dowody na skuteczność takiego działania są dość ograniczone – to raczej dobry nawyk niż pewna ochrona.

Wizyta u lekarza jest pilnie potrzebna w przypadku długotrwałego krwiomoczu, występowania objawów charakterystycznych dla nieprawidłowości w górnych drogach moczowych (dreszcze, gorączka, ból w okolicy lędźwi, nudności/wymioty). Z pójściem do specjalisty w przypadku nawracających infekcji pęcherza (a tym bardziej infekcji po każdym stosunku) nie mogą czekać kobiety w ciąży, osoby chorujące na cukrzycę, z zaburzeniami odpływu moczu. Ponadto ZUM zawsze wymaga szerszej diagnostyki u mężczyzn.

Zawsze warto spróbować tak zwanych domowych metod, aby zaradzić problemowi:

• należy pić więcej płynów, szczególnie wody. Zwiększony przepływ moczu zazwyczaj ułatwia „wypłukiwanie” bakterii z układu moczowego;
• lepiej unikać drażniących metod antykoncepcji;
• dobrze jest oddawać mocz po każdym stosunku. To bezpieczny nawyk jest bezpieczny, który – nawet jeśli nie pomaga w ochronie przed infekcją układu moczowego, to z pewnością nie szkodzi;
• nie powinno się leczyć ZUM na własną rękę i „na zapas”. O doborze antybiotyku decydują nie tylko objawy, ale także między innymi wynik posiewu oraz dane o oporności danej bakterii. Decyzję musi podjąć lekarz.

Działania profilaktyczne to podstawa. Co można zrobić?

• Warto zacząć od modyfikacji stylu życia. Codziennie należy dbać o odpowiednie nawodnienie organizmu ale i regularne opróżnianie pęcherza. Ogromne znaczenie ma ponadto higiena intymna. Lepiej nie używać agresywnych środków myjących – zupełnie wystarczająca jest letnia woda i mydło (najlepiej takie dla dzieci lub alergików). Liczy się także właściwy dobór antykoncepcji – dobrze zrezygnować ze stosowania spermicydów i diafragm.
• Kobiety po menopauzie mogą miejscowo (dopochwowo) stosować preparaty z estrogenem. To poprawia stan błony śluzowej i mikrobiomu, zmniejszając częstość występowania infekcji moczowych. Konkretny środek powinien zalecić lekarz – nie wybiera się tego samodzielnie.
• Jeśli zmiana codziennych nawyków i estrogen nie poprawiają sytuacji, specjalista może zaproponować stosowanie środków antyseptycznych lub przyjmowanie antybiotyku po stosunku. Gdy nawroty infekcji pęcherza (lub cewki moczowej) są wyraźnie powiązane ze współżyciem, pojedyncza dawka leku przyjmowana od razu po zbliżeniu jest terapią dość skuteczną i jednocześnie „oszczędzającą” (bo nie jest to wielotygodniowa antybiotykoterapia, która wyjaławia organizm). W szczególnych sytuacjach lekarz może zaproponować niskie, codzienne dawki antybiotyku przez ograniczony czas.

O nawracających infekcjach układu moczowego mowa wtedy, gdy objawy ZUM występują dwa lub więcej razy w ciągu pół roku albo trzy lub więcej razy w ciągu roku. Warto symptomy potwierdzać choćby ogólnym badaniem moczu. Należy pamiętać, że zapalenie dróg moczowych (nawet jeśli występuje po stosunku) nie jest chorobą przenoszoną drogą płciową. Jeśli jednak towarzyszą mu nietypowe objawy (jak przykładowo upławy, ból podczas zbliżenia) – trzeba porozmawiać o tym z lekarzem. ZUM może nie być w tej sytuacji jedynym problemem.

***

Aby zgłębić temat, przeczytaj także:

• badanie moczu – proste, nieinwazyjne i wiele mówiące,
• posiew moczu – co wykrywa, ile trwa, jak się przygotować,
• zapalenie dróg moczowych – objawy, przyczyny, leczenie,
• infekcje układu moczowego – jak z nimi walczyć,
• zapalenie pęcherza moczowego – objawy, przyczyny, leczenie,
• jak dbać o układ moczowy – domowe sposoby,
• infekcje intymne u mężczyzn,
• higiena intymna mężczyzn,
• higiena intymna kobiety.