Jak bezpiecznie kichać
i kasłać przy wysiłkowym NTM

Chodzi o świadomy, uprzedzający skurcz mięśni dna miednicy tuż przed wystąpieniem wzrostu ciśnienia w brzuchu, czyli przed kichnięciem lub kaszlnięciem. To trudne, bo gdy czujemy kręcenie w nosie lub potrzebę odkaszlnięcia, mamy zwykle tylko sekundy (jeśli nie ułamki sekund) na reakcję. W tym momencie musimy wykonać szybki, ale bardzo „wyraźny” skurcz mięśni dna miednicy (podciągamy je do góry i do środka – tak jak byśmy chcieli powstrzymać gazy). Trzymamy mięśnie napięte przez cały czas trwania kichnięcia lub kaszlnięcia. Puszczamy dopiero wtedy, gdy emocje (i ciśnienie w jamie brzusznej) opadną.

Regularne stosowanie tej techniki może nie tylko pomóc w zapobieganiu incydentom „tu i teraz”, ale uczy tez dno miednicy automatycznej reakcji obronnej na przyszłość.

Sposób, w jaki ustawiamy ciało podczas kaszlu/kichania, ma kolosalne znaczenie dla kierunku, w którym rozchodzi się ciśnienie brzuszne. Większość z nas odruchowo zgina się w pół i kuli do przodu. To błąd – taka pozycja kieruje bowiem całą siłę tłoczni brzusznej prosto na pęcherz. Modyfikacje postawy przy kasłaniu/kichaniu mogą wiele zmienić. Warto wypróbować kilka opcji:

• Skręt głowy przez ramię – podczas kichania odwracamy głowę mocno w bok (za ramię). Ten prosty ruch powoduje napięcie mięśni skośnych brzucha i powięzi, co biomechanicznie wspomaga cewkę moczową i zmienia rozkład sił w miednicy.
• Kichanie „w łokieć” z wyprostem – zamiast kulić się w literę „C”, staramy się utrzymać wydłużony kręgosłup. Można oprzeć rękę na biodrze lub na ścianie, aby nieco ustabilizować tułów.
• Krzyżowanie nóg na stojąco – jeśli stoimy i czujemy, że nadchodzi kichnięcie, skrzyżujmy nogi. To mechanicznie dociska tkanki miękkie do cewki moczowej, tworząc dodatkową barierę dla moczu.

Jeśli zmagamy się z przewlekłym kaszlem (jak przykładowo przy zapaleniu oskrzeli), dno miednicy może być skrajnie zmęczone ciągłą pracą i napinaniem. Wtedy możemy ewentualnie wspomóc się zewnętrznie – podczas napadów kaszlu delikatnie uciskamy dłonią krocze przez ubranie lub krzyżujemy mocno uda.

To, co jest natomiast niewskazane u osób z inkontynencją wysiłkową, to próba blokowania kichnięcia przez zatykanie nosa. Taki zabieg drastycznie podnosi ciśnienie wewnątrz klatki piersiowej i brzucha, co jest fatalne dla pęcherza. Powietrzu należy pozwolić uciec, ale trzeba tylko kontrolować kierunek tej ucieczki/siły.

Techniki doraźne są skuteczne, ale nie zastępują terapii. Jeśli mimo stosowania uprzedzającego skurczu mięśni dna miednicy, skrętu tułowia i innych sposobów redukcji wycieków moczu przy wysiłkowym NTM problem nadal występuje, oznacza to, że (poza konsultacjami z urologiem i/lub ginekologiem) niezbędna jest wizyta u fizjoterapeuty. Specjalista oceni stan struktur mięśniowych miednicy i dobierze indywidualny plan treningowy. Warto także „uzbroić się” w skuteczne zabezpieczenie higieniczne .

***