To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.
Pielęgnacja rany szytej - HARTMANN Polska

Rozejście się szwów – przyczyny, skutki
i sposoby postępowania

od HARTMANN Polska 03.04.2025

Rozejście się szwów to poważne powikłanie pozabiegowe, które może prowadzić do zakażenia rany, opóźnionego gojenia i poważniejszych konsekwencji zdrowotnych. Gdy dochodzi do rozejścia się rany, konieczne jest szybkie działanie, aby zapobiec dalszym powikłaniom. Jak powinna wyglądać prawidłowa pielęgnacja rany szytej?

Rozejście się szwów to stan, w którym brzegi uprzednio zszytej rany ulegają rozdzieleniu z powodu nieprawidłowego gojenia się tkanek. Może to dotyczyć powierzchniowych warstw skóry lub głębszych struktur, w tym powięzi. Najczęściej do dehiscencji (rozejścia szwów) dochodzi w ciągu 5-8 dni po zabiegu chirurgicznym, kiedy proces regeneracji tkanek jest jeszcze w początkowej fazie. Powikłaniem całkowitego rozejścia się rany może być evisceracja (wytrzewienie), czyli wysunięcie się narządów wewnętrznych przez otwartą ranę, co wymaga natychmiastowej interwencji chirurgicznej

Przyczyny rozejścia się szwów rany

Przyczyny rozejścia się szwów (rozejścia się rany) mogą być związane zarówno z czynnikami medycznymi, jak i z nieodpowiednią pielęgnacją rany szytej.

  • Infekcja rany – bakterie mogą osłabić tkankę, prowadząc do rozejścia się szwów. Objawami infekcji są: obrzęk, zaczerwienienie, ból, ropna wydzielina, podwyższona temperatura. Bezpośrednią przyczyną rozejścia się szwów może być również duży obrzęk operowanej okolicy.
  • Nadmierne napięcie na szwach – zbyt duża siła działająca na ranę (na przykład w wyniku wykonywanych ruchów, podczas kaszlu czy z powodu napięcia mięśniowego) może spowodować rozerwanie szwów.
  • Niewłaściwy dobór materiału do zszycia rany – rodzaj materiału musi być dostosowany do rodzaju rany i do operowanej okolicy. Przykładem może być niewielka rana u pacjenta z otyłością. Standardowo małe rany są zszywane cieńszym materiałem, ale u osób chorujących na otyłość należy zastosować grubszy szew.
  • Zbyt wczesne zdjęcie szwów – jeśli rana nie jest wystarczająco zagojona, może dojść do jej rozejścia po usunięciu szwów.
  • Choroby przewlekłe – cukrzyca, niedożywienie, zaburzenia krzepnięcia krwi i inne schorzenia osłabiające procesy regeneracyjne organizmu, a także radioterapia, komplikują proces gojenia i mogą przyczyniać się do różnego rodzaju powikłań (w tym do rozejścia się szwów rany).
  • Nieprawidłowa pielęgnacja rany szytej – brak higieny, nadmierna wilgoć, stosowanie drażniących środków negatywnie wpływają na procesy gojenia, co może w efekcie prowadzić do rozejścia się rany.
  • Alergia na materiał szewny – sytuacja ta, wbrew pozorom, nie jest tak rzadka. Alergia na nici wykorzystane do zszycia rany może skutkować powikłaniami gojenia.

Co robić, gdy szwy rany się rozchodzą

Jeśli dochodzi do rozejścia się szwów, należy podjąć jak najszybsze działanie, w tym:

  • zatrzymać krwawienie i oczyścić ranę – można delikatnie ucisnąć ranę jałowym gazikiem oraz przemyć ją roztworem soli fizjologicznej lub specjalnym środkiem antyseptycznym;
  • unikać dotykania rany – nie wolno manipulować szwami ani tym bardziej próbować samodzielnie zszywać brzegów rany;
  • zastosować opatrunek – najlepiej użyć jałowego opatrunku, który zabezpiecza ranę przed zabrudzeniem i infekcją;
  • ograniczyć ruch i wysiłek – należy bezwzględnie unikać wysiłku fizycznego, aby nie pogorszyć sytuacji, trzeba też ograniczyć ruch w obszarze rany i unikać czynników powodujących napięcie tkanek;
  • skontaktować się z lekarzem – rozejście się szwów rany wymaga interwencji medycznej i ponownego zszycia rany lub zastosowania specjalnych plastrów adhezyjnych.

W przypadku rozejścia się rany opóźniona reakcja lub jej brak mogą mieć poważne konsekwencje:

  • głębokie zakażenie rany, które może wymagać interwencji chirurgicznej,
  • powstawanie blizn przerostowych i zrostów powodujących dyskomfort estetyczny i funkcjonalny,
  • rozwój ropni i martwicy tkanek, co w skrajnych przypadkach prowadzi do konieczności kolejnych, bardziej inwazyjnych procedur medycznych

Jak zapobiegać rozejściu się szwów

Nie na wszystkie przyczyny rozejścia się szwów można mieć wpływ, ale w wielu przypadkach sposób i tempo gojenia się rany zależy od sumienności przestrzegania otrzymanych po zabiegu zaleceń lekarskich. Aby zmniejszyć ryzyko rozejścia się rany, trzeba przestrzegać kilku podstawowych zasad.

  • Odpowiednia pielęgnacja rany szytej – obejmuje regularne przemywanie rany zgodnie z zaleceniami lekarza przy jednoczesnym unikaniu nadmiernego moczenia je.
  • Ochrona rany przed urazami – należy unikać ruchów, które mogą powodować napięcie w miejscu założenia szwów, a w razie potrzeby stosować pasy podtrzymujące (co stosuje się na przykład po operacjach brzusznych). Na szczęście na ogół na straży stoi ból, który pozwala pacjentowi wykonać ruch jedynie w bezpiecznym zakresie.
  • Zdrowy tryb życia – odpowiednia podaż białka, witamin (zwłaszcza C i A) oraz cynku wspiera regenerację skóry. Na tempo gojenia rany wpływa również unikanie palenia tytoniu, który negatywnie działa na mikrokrążenie i spowalnia gojenie się ran.

***

Podsumowując, rozejście się szwów to sytuacja wymagająca natychmiastowej reakcji. Najważniejsze jest przestrzeganie zasad pielęgnacji rany szytej, unikanie czynników ryzyka oraz szybka konsultacja z lekarzem w przypadku niepokojących objawów.

Czytaj także: pielęgnacja rany pooperacyjnej.

Źródła: