Podrapanie przez kota – czym to grozi, co robić, jak unikać zadrapań

Kot – zwierzę pełne uroku, tajemniczości i niezależności. Jednak nawet ten najbardziej przyjacielski może czasem nas podrapać w trakcie zabawy – w wyniku stresu lub instynktownej obrony. Podrapanie przez kota zdarza się częściej, niż mogłoby się wydawać. Warto wiedzieć, jak postępować w takiej sytuacji, aby uniknąć infekcji lub innych powikłań.

Kocie pazury są ostre i często przenoszą bakterie, które mogą prowadzić do różnych zakażeń. Najczęstszym zagrożeniem jest tak zwana choroba kociego pazura (bartoneloza) wywoływana przez bakterię Bartonella henselae. Szacuje się, że nawet co drugi wolno żyjący kot jest jej nosicielem (na pazurach i w ślinie). Na zakażenie jesteśmy narażeni najczęściej po podrapaniu przez kota, ugryzieniu lub kontakcie z jego sierścią (zwłaszcza wtedy, gdy nasza skóra ma już jakieś uszkodzenia). Choroba rozwija się od kilku dni do kilku tygodni. Objawia się gorączką, opuchlizną w miejscu zranienia i powiększeniem węzłów chłonnych. Szczególnie ryzykowne są głębsze rany lub zadrapania na twarzy. Zadrapanie przez dzikiego kota niesie dodatkowe ryzyko – możliwość zakażenia wścieklizną, jeśli kot miał kontakt z innymi zakażonymi zwierzętami.

Oprócz choroby kociego pazura zagrożeniem może być też Clostridium tetani – bakteria, która u kotów występuje rzadziej, ale może wywołać u nas groźny w skutkach tężec. W pojedynczych przypadkach u ofiary kocich pazurów może pojawić się leptospiroza powodująca żółtaczkę i uszkodzenie nerek.

Pierwszym krokiem jest przemycie rany ciepłą wodą z mydłem i usunięcie widocznych zanieczyszczeń, aby zminimalizować ryzyko infekcji (czyszcząc ranę, można sięgnąć po lawaseptyki). Konieczna jest także dezynfekcja zranionego miejsca. W rzadkich przypadkach i tylko przy wyraźnym zaleceniu medyka stosuje się maść z zawartością antybiotyków (wedle ogólnych standardów miejscowa antybiotykoterapia bez diagnozy jest niewskazana, ponieważ prowadzi do wzrostu lekooporności mikrobiomu). Na koniec zabezpieczamy zadrapania. Dobrze sprawdzają się kompresy jałowe chroniące przed zanieczyszczeniem i elastyczny bandaż stabilizujący opatrunek w trudno dostępnym miejscu. W przypadku zranień na twarzy, oprócz szybkiej dezynfekcji i założenia opatrunku, należy na czas gojenia zrezygnować w tym miejscu z makijażu i ograniczyć ekspozycję na słońce. Minimalizujemy w ten sposób ryzyko powstania blizn lub przebarwień. W razie pojawienia się obrzęku, ropnej wydzieliny, powiększającego się zaczerwienienia i uogólnionych objawów – jak gorączka czy osłabienie – należy zgłosić się po pomoc lekarza.

W tym przypadku postępowanie jest bardziej rygorystyczne. Oprócz natychmiastowej dezynfekcji i zaopatrzenia rany, konieczne może się okazać podanie szczepionki przeciw wściekliźnie, szczególnie jeśli kot był agresywny, zachowywał się w nietypowy sposób lub trudno ustalić jego pochodzenie.

Drapanie to między innymi sposób w jaki koty oznaczają swoje terytorium. Na ich łapkach znajdują się gruczoły zapachowe, które podczas drapania uwalniają feromony. Tak zwierzak pozostawia swój ślad zapachowy w danym miejscu. Drapanie to również skuteczny sposób na pielęgnację pazurów (usuwanie zewnętrznej, zniszczonej warstwy), utrzymywanie mięśni przednich łap w dobrej kondycji (rozciąganie podczas drapania), a także zabawa i realizacja naturalnego instynktu łowieckiego. Młode koty drapią w trakcie zabawy, ucząc się przy tym polowania i obrony. To ważny element ich rozwoju. Dorosłe koty również używają drapania jako wyrazu ekscytacji podczas zabawy. I wreszcie, drapanie jest też przejawem stresu lub frustracji zwierzęcia. Koty drapią, gdy czują się zagrożone lub chcą/muszą się bronić. To ich naturalny sposób radzenia sobie z niebezpieczeństwem, szczególnie gdy ucieczka nie jest możliwa.

Aby zminimalizować ryzyko podrapania przez kota, warto poznać niektóre jego zachowania i potrzeby. Przede wszystkim obserwujmy bacznie pupila i bądźmy wyczuleni na wysyłane przez niego sygnały.

• Koty ostrzegają przed atakiem: uszy skierowane do tyłu, rozszerzone źrenice czy syczenie to charakterystyczne sygnały ostrzegawcze.
• Oczywiste jest unikanie drażnienia zwierzęcia. Nie należy go ciągnąć za ogon czy uszy (dlatego starannie trzeba monitorować zabawy dzieci z kotami). Nie można też podchodzić do niego znienacka (choć to niełatwe, bo koty są bardzo czujne), ani go straszyć czy drażnić w czasie snu.
• Ochronę przed podrapaniem zapewnia regularna pielęgnacja kocich pazurów. W ostateczności można je ostrożnie przyciąć kotom, które na stałe przebywają w domu. Zabieg ten jest natomiast niewskazany u kotów wychodzących lub stale przebywających na zewnątrz.

Każda zabawa z kotem powinna być tez prowadzona umiejętnie. Należy używaćzabawek, zamiast ręki, oraz unikać zabaw z młodymi kotami, które mają większą tendencję do drapania. Dzięki temu uchronimy się przed przypadkowym podrapaniem, które – jak się okazuje – jest nie tylko nieprzyjemnym doznaniem, ale też potencjalnym zagrożeniem dla zdrowia.

Zobacz też, jak postępować po ugryzieniu przez psa.