Apteczka w plecaku ewakuacyjnym – co musi w niej być

Plecak ewakuacyjny to zestaw rzeczy, które mogą uratować życie lub zdrowie w sytuacji nagłego kryzysu – na przykład klęski żywiołowej, konfliktu zbrojnego, powodzi czy innego zagrożenia, które zmusza nas do natychmiastowego opuszczenia miejsca zamieszkania. Sam taki plecak jest oczywiście ważny, ale bez dobrze skompletowanej apteczki ewakuacyjnej jego wartość dramatycznie spada.

Przygotowując medyczny zestaw ewakuacyjny, trzeba pamiętać, że apteczka ucieczkowa to nie domowa szafka z lekami, ani też przypadkowa kosmetyczka z kilkoma plastrami. To rzeczy, które mają pozwolić nam przetrwać pierwsze trudne dni i radzić sobie z najczęstszymi urazami i problemami zdrowotnymi w drodze do bezpiecznego miejsca, zanim otrzymamy profesjonalną pomoc.

Przy kompletowaniu apteczki do plecaka ucieczkowego trzymajmy się kilku zasad.

• Plecak i jego zawartość, a więc także apteczka ewakuacyjna, powinny umożliwiać przetrwanie przez co najmniej 3 doby bez pomocy zewnętrznej. To standard, ale jeśli to możliwe, lepiej spakować do apteczki zapas na tydzień lub nawet 10 dni.
• To, co wkłada się do apteczki ucieczkowej, musi odpowiadać indywidualnym potrzebom jej użytkownika. Dlatego poza środkami ogólnego zastosowania (opatrunki, leki przeciwbólowe), uwzględnia się też przyjmowane na stałe leki (na przykład na alergie, nadciśnienie) czy niezbędne akcesoria medyczne (przykładowo strzykawki do insuliny, zestawy stomijne).
• Apteczka w plecaku ewakuacyjnym musi być też odpowiednio spakowana – tak, aby była łatwo dostępna, ale też dobrze zabezpieczała zawartość. Powinna być wodoodporna, niezbyt ciężka (najlepiej do 1 kg) i „modułowa” (z przegródką urazową, lekową, higieniczno-pielęgnacyjną) lub „warstwowa” (na wierzchu rzeczy najczęściej potrzebne lub potrzebne w nagłych sytuacjach, w których liczy się czas, jak przy krwotoku, głębiej rzeczy rzadziej używane lub te, po które sięga się bez dużej presji czasu – na przykład folie termiczne).

W sytuacjach kryzysowych należy mieć przy sobie zapas własnych leków na receptę oraz najpotrzebniejsze leki dostępne bez recepty (przeciwgorączkowe, przeciwbólowe, przeciwbiegunkowe, rozkurczowe), a także podstawowe materiały opatrunkowe. Pamiętajmy, że w nieprzewidzianych okolicznościach dostęp do aptek, poradni i szpitali może być utrudniony lub wręcz niemożliwy.

To absolutna podstawa, ponieważ w sytuacji ewakuacji i zagrożenia najczęściej dochodzi do różnego rodzaju urazów: skaleczeń, otarć , oparzeń.

• Plastry opatrunkowe różnej wielkości – na drobne zranienia .
• Gazy jałowe i kompresy – do większych ran i hamowania krwawienia.
• Bandaże dziane i elastyczne – dla zabezpieczania ran i usztywniania kończyn.
• Przylepce – do mocowania opatrunków.
• Opatrunki indywidualne różnego typu – na przykład łączące w sobie grubą gazę i bandaż elastyczny z klamrą uciskową.
• Rękawiczki jednorazowe – dla ochrony i higieny .
• Nożyczki i pęseta – aby ciąć bandaże i usuwać ciała obce.

Przy opatrywaniu ran w nietypowych sytuacjach niezbędna może być także latarka – najwygodniejsza bywa tak zwana czołówka. Warto ją mieć w plecaku ewakuacyjnym.

Dobrze postawić na preparaty dostępne w wygodnej formie.

• Chusteczki dezynfekujące – do szybkiego odkażania drobnych ran.
• Antyseptyki w żelu – przydatne przy głębszych ranach.
• Żele do dezynfekcji rąk – niezbędne gdy nie ma dostępu do wody.
• Sól fizjologiczna (w małych ampułkach) – do przemywania oczu, płukania ran.

Nie należy pakować do apteczki ewakuacyjnej płynów w szklanych butelkach. Sprawdzają się opakowania plastikowe, saszetki, tubki.

Trzeba mieć przy sobie leki, które pomagają w najczęstszych problemach zdrowotnych, jakie napotyka się w sytuacjach kryzysowych:

• Środki przeciwbólowe i przeciwzapalne (paracetamol, ibuprofen) – na ból głowy, mięśni, gorączkę.
• Leki przeciwhistaminowe – na reakcje alergiczne (na przykład po ugryzieniu przez owada).
• Środki na biegunkę/nudności – ważne w warunkach stresowych czy przy zatruciach.
• Elektrolity/glukoza – dla uzupełnienia utraconych minerałów i energii.
• Leki przyjmowane na stałe (przy astmie, cukrzycy, chorej tarczycy, sercu) – co najmniej na 3 dni.

Uwaga, nie wkłada się do apteczki leków „na wszelki wypadek”, tym bardziej takich, których nie znamy – zastosowane niewłaściwie mogą zaszkodzić. Warto natomiast umieścić w apteczce informacje o naszych chorobach przewlekłych, stale przyjmowanych lekach i zaleconych dawkach.

I jeszcze kilka rzeczy dodatkowych.

• Termiczna folia (koc ratunkowy) – to minimalna ochrona przed hipotermią lub przegrzaniem.
• Jednorazowe maski ochronne – filtracja pyłów i zanieczyszczeń powietrza.
• Opaska uciskowa (staza taktyczna) – TYLKO do bardzo masywnego krwotoku.

Apteczkę ewakuacyjną, podobnie jak każdą inną, zabezpieczamy przed wilgocią, światłem i wysoką (ale także bardzo niską) temperaturą. Tego typu czynniki zewnętrzne mogą destrukcyjnie działać na jej zawartość. Rozwiązaniem są pochłaniacze wilgoci, torebki termiczne, ciemne opakowania. Zabezpieczenie leków i materiałów opatrunkowych to jednak nie wszystko. Musimy co kilka miesięcy (najlepiej regularnie – co pół roku) sprawdzać apteczkę ucieczkową pod kątem dat ważności umieszczonych w niej środków. Rzeczy przeterminowane należy oczywiście wymieniać.