To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.
Jakie opatrunki na rany cukrzycowe - HARTMANN Polska

Jak leczyć i jakie wybierać opatrunki na rany cukrzycowe

od HARTMANN Polska 13.02.2025
Rany cukrzycowe stanowią poważne wyzwanie terapeutyczne, zwłaszcza jeżeli mowa o cukrzycowych ranach stóp. Zaburzenia metaboliczne towarzyszące cukrzycy prowadzą do upośledzenia procesów gojenia, co zwiększa ryzyko infekcji i powikłań. Zarządzanie tego typu problemem wymaga kompleksowego planu leczenia, uważności i między innymi doboru specjalistycznych opatrunków na rany cukrzycowe.
​
​Według danych International Diabetes Federation, na świecie żyje około 425 milionów dorosłych z cukrzycą, z czego 212 milionów jest niezdiagnozowanych. Prognozy wskazują, że do 2045 roku liczba chorych wzrośnie do 630 milionów. W 2018 roku w Polsce stwierdzono cukrzycę u około 2,9 miliona osób, czyli u co jedenastego dorosłego obywatela. Szacuje się, że na zespół stopy cukrzycowej cierpi blisko pół miliona Polaków, a liczba amputacji wynosi od 4 do nawet 18 tysięcy rocznie. Te statystyki podkreślają skalę problemu oraz konieczność skutecznej profilaktyki i leczenia ran cukrzycowych.

Rany cukrzycowe – charakterystyka i wyzwania w gojeniu

Najtrudniejsze do leczenia rany cukrzycowe manifestują się na stopach. Obejmują one owrzodzenia, infekcje oraz destrukcję głębokich tkanek. Ich trudne gojenie wynika z kilku czynników.

  • Zaburzenia krążenia – cukrzyca prowadzi do uszkodzeń naczyń krwionośnych, co skutkuje niedostatecznym ukrwieniem tkanek. Ograniczony przepływ krwi utrudnia dostarczanie tlenu i składników odżywczych niezbędnych do regeneracji, a to opóźnia proces gojenia ran.
  • Neuropatia cukrzycowa – uszkodzenia nerwów obwodowych powodują utratę czucia w kończynach, zwłaszcza w stopach. Pacjenci mogą nie zauważać drobnych urazów czy otarć, które – nieleczone – przekształcają się w przewlekłe rany.
  • Osłabienie układu odpornościowego – cukrzyca osłabia mechanizmy obronne organizmu, a osłabiona odpowiedź immunologiczna utrudnia procesy regeneracyjne, co znacznie zwiększa ryzyko infekcji i opóźnia gojenie ran (obecność zakażenia w ranie komplikuje i wydłuża proces gojenia).

Przeczytaj, jak cukrzyca wpływa na gojenie ran.

Jak leczyć rany cukrzycowe – najważniejsze zasady terapii

Skuteczne zarządzanie ranami cukrzycowymi opiera się na kilku fundamentalnych zasadach.

  • Kontrola glikemii – utrzymanie prawidłowego poziomu cukru we krwi jest niezbędne dla optymalnego gojenia się ran.
  • Oczyszczanie rany – regularne usuwanie martwych tkanek i zanieczyszczeń z rany umożliwia proces gojenia, zapobiegając infekcjom.
  • Odciążenie kończyny – unikanie nacisku na obszar rany poprzez stosowanie specjalistycznego obuwia lub ortez zmniejsza ryzyko pogłębiania uszkodzeń.
  • Zwalczanie infekcji – w przypadku zakażenia konieczne jest zastosowanie odpowiedniej antybiotykoterapii oraz środków antyseptycznych.
  • Dobór odpowiednich opatrunkówna rany cukrzycowe – stosowanie nowoczesnych opatrunków, które między innymi utrzymują wilgotne środowisko rany, przyspiesza proces gojenia.

Co stosować na rany cukrzycowe – opatrunki

Wybór odpowiedniego opatrunku zależy od stanu rany, jej głębokości, obecności wysięku oraz ewentualnej infekcji. Współczesne opatrunki mają różne funkcje, działanie i są stosowane na różnych etapach leczenia ran.

  • Opatrunki ze srebrem – nieprzywierające opatrunki (alginianowe, siatkowe, piankowe czy barierowe) z warstwą zawierającą srebro, przeznaczone do ran przewlekłych, takich jak owrzodzenia w przebiegu stopy cukrzycowej. Srebro działa bakteriostatycznie, pomagając w zwalczaniu infekcji.
  • Opatrunki alginianowe – wykonane z włókien alginianu wapnia pochodzących z alg morskich, charakteryzują się wysoką chłonnością i zdolnością do tworzenia żelowej substancji w kontakcie z wydzieliną z rany. Są szczególnie polecane przy leczeniu ran cukrzycowych z obfitym wysiękiem, ze względu na chłonność i zdolność do tworzenia wilgotnego środowiska sprzyjającego gojeniu.
  • Opatrunki do oczyszczania ran – hydroaktywne opatrunki wydzielające roztwór Ringera i jednocześnie wchłaniające wydzielinę z rany. Są przeznaczone do aktywnego oczyszczania ran przewlekłych, szczególnie tych z zaburzonym procesem gojenia.

A co stosować na rany cukrzycowe bez wysięku, w późniejszych etapach gojenia i w fazie naskórkowania?

  • Plastry żelowe – przezroczyste i bezzapachowe żele zapewniające wilgotne środowisko rany. Są wskazane do opatrywania ran suchych (bez wysięku) oraz ran ze słabym wysiękiem.
  • Opatrunki hydrokoloidowe – ich cechą charakterystyczną jest warstwa koloidowa pokryta folią poliuretanową. Są przeznaczone do opatrywania ran przewlekłych, takich jak owrzodzenia podudzia, odleżyny czy zgorzel cukrzycowa, znajdujących się w fazie naskórkowania.

Najlepsze rezultaty w leczeniu ran cukrzycowych osiąga się poprzez kompleksowe podejście obejmujące regularny monitoring rany, stałą ocenę postępów i ewentualne bieżące modyfikowanie terapii w razie komplikacji. W przypadku ran cukrzycowych konieczna jest również współpraca wielodyscyplinarnego zespołu: diabetologa, chirurga oraz pielęgniarki specjalizującej się w leczeniu ran.

Źródła: