Rodzaje bandaży – który wybrać i jak stosować

Bandaże dziane (dzianinowe) to podstawowy typ materiału opatrunkowego. Są wykonane z lekkiego, przepuszczającego powietrze materiału (najczęściej bawełnianego), który nie uciska rany i pozwala skórze swobodnie oddychać.

Stosuje się je do podtrzymywania opatrunków (na przykład gazików czy kompresów), do lekkiego usztywnienia lub ochrony skóry przed zabrudzeniem i otarciem, do opatrywania ran po drobnych urazach.

Są proste w użyciu (można je łatwo dociąć do potrzebnej długości), co stanowi dużą zaletę takich bandaży opatrunkowych, niedrogie i powszechnie dostępne.

Uwaga! Bandaż dziany nie przylega ciasno do skóry, warto zatem go zabezpieczyć plastrem lub klipsem, by się nie zsuwał.

Bandaże elastyczne (bandaże kompresyjne, uciskowe) są, w przeciwieństwie do bandaży dzianinowych, rozciągliwe i sprężyste, dzięki czemu dobrze przylegają do ciała i umożliwiają wywieranie kontrolowanego nacisku (kompresji).

Sięga się po nie przede wszystkim przy leczeniu i profilaktyce obrzęków. Służą do opatrywania skręceń, zwichnięć, nadwyrężonych stawów. Dobrze podtrzymują opatrunki w trudnych miejscach (przykładowo na łokciach czy kolanach).

To bandaże, które dobrze dopasowują się do kształtu ciała, dają możliwość regulowania siły ucisku i wielokrotnego użytku (jeśli materiał i producent na to pozwalają). To ich największe plusy.

Uwaga! Bandaży uciskowych nie należy zakładać zbyt ciasno – za mocna kompresja może zaburzyć krążenie i zaszkodzić, zamiast pomóc.

To bardziej zaawansowane bandaże wykorzystywane głównie w leczeniu ran przewlekłych (na przykład owrzodzeń podudzi) lub w terapii chorób żył (żylaki, zakrzepica). Często wchodzą w skład zestawów kompresyjnych o określonej sile ucisku.

Uwaga! Takich bandaży nie powinno się stosować bez konsultacji z lekarzem lub pielęgniarką. Niewłaściwe użycie może pogorszyć stan pacjenta.

Ten typ bandaża (samoprzylepnego) przylega sam do siebie, ale nie klei się do skóry ani do włosów. Dzięki temu jest bardzo wygodny w stosowaniu, zwłaszcza w sytuacjach nagłych.

Bandaże kohezyjne pomagają w szybkim unieruchomieniu i zabezpieczeniu opatrunku. Często stosowane są w sporcie (owinięcie nadgarstka, palca), a także w weterynarii. Sprawdzają się też doskonale w przypadku dzieci.

Nie wymagają żadnych zapinek ani plastrów. Są łatwe do założenia (nawet w przypadku kogoś, kto robi to pierwszy raz) i do zdjęcia. Co najważniejsze – stabilnie trzymają się na ranie czy miejscu innego urazu.

Uwaga! Bandaż kohezyjny jest idealny do każdej domowej apteczki – zwłaszcza jeśli opatrunek trzeba założyć sobie samodzielnie – jedną ręką.

Bandaże siatkowe nie są klasycznymi „taśmami” do owijania kończyn, lecz elastycznymi tunelami z siateczki. Umożliwiają łatwe zakładanie i zdejmowanie opatrunku, zwłaszcza w miejscach takich jak głowa, klatka piersiowa, pachwiny.

Używa się ich do trzymania opatrunków w miejscach trudnych do bandażowania. Doskonale sprawdzają się u pacjentów unieruchomionych lub wymagających częstych zmian opatrunku.

Nie ograniczają ruchów, są przewiewne i delikatne, nie wymagają wiązania.

Uwaga! Korzystając z tego rodzaju bandaża, trzeba dobrać jego rozmiar odpowiednio do miejsca zastosowania – za mały może uciskać, za duży nie utrzyma natomiast opatrunku.

Najlepiej wyposażyć się w kilka rodzajów bandaży – każdy pełni inną funkcję i potrzebny jest w różnych sytuacjach. Do codziennych drobnych urazów przydaje się bandaż dziany i samoprzylepny. Przy urazach stawów i obrzękach sprawdza się elastyczny bandaż kompresyjny. Na wyjazdy i do szybkiej pomocy polecany jest „łatwy w obsłudze” i uniwersalny bandaż kohezyjny. W przypadku opieki nad osobą chorą lub starszą – dobrze mieć bandaże siatkowe. W razie poważniejszych chorób żylnych – specjalistyczny bandaż uciskowy (zawsze po konsultacji z lekarzem).

Znajomość podstawowych typów bandaży i ich zastosowań to cenna rzecz nie tylko dla ratowników czy pielęgniarek, ale także dla każdego z nas. Wybierając produkty renomowanej marki, zyskujemy pewność, że materiały opatrunkowe spełnią swoje zadanie skutecznie i bezpiecznie. A dobrze wyposażona apteczka może okazać się bezcenna w najmniej spodziewanym momencie.

Czytaj także: co to za opatrunek, czyli słowniczek pojęć.