Bandażowanie wybitego palca - HARTMANN Polska

Jak i czym zabandażować
wybity palec

02.03.2021

Tak zwane wybicie palca dłoni to dość częsta i bolesna kontuzja. Zwykle zdarza się w trakcie aktywności fizycznej lub niekontrolowanego upadku. Może wymagać interwencji specjalisty. Zanim do tego dojdzie, warto jednak od razu zareagować, zakładając odpowiedni – uciskowy i/lub usztywniający opatrunek na palec. Jak to zrobić i co warto wiedzieć o tego typu urazie?

Gdy mowa o wybitym palcu dłoni, problem dotyczy nadwyrężenia albo uszkodzenia stawu paliczkowego lub śródręczno-paliczkowego. Na skutek działania dużej siły mechanicznej więzadła i ścięgna, które utrzymują te stawy we właściwej pozycji, ulegają naciągnięciu lub zerwaniu. Dodatkowo ucierpieć może także torebka stawowa, co powoduje o wiele większe komplikacje i zapowiada dłuższą rehabilitację. Bandażowanie dłoni, ucisk i usztywnienie palca w takiej sytuacji oraz – przede wszystkim – szybkie działanie jest bardzo istotne.

Objawy, pierwsza pomoc i opatrunek na wybity palec

Wybity palec daje bardzo wyraźne objawy – nie sposób ich nie zauważyć. Ostateczną diagnozę stawia ortopeda po wykonaniu prześwietlenia i to on wdraża konkretne leczenie, ale przy urazach paliczków trzeba jak najszybciej reagować
i najlepiej jeszcze przed wizytą u lekarza przynajmniej zabandażować palec.

Jak objawia się wybicie palca

Charakterystyczne symptomy to silny ból i obrzęk. Opuchlizna jest większa, jeśli uszkodzeniu uległa torebka stawowa. Wtedy pojawia się także krwiak. Za tym wszystkim idzie niemożność poruszania palcem (zginania go) i naturalne w takim przypadku osłabienie siły mięśniowej. W wyniku ewentualnych uszkodzeń naczyń i ucisku nerwów, pojawiają się odczucia drętwienia i/lub mrowienia w palcu, niekiedy wrażenie zimna obejmujące całą dłoń. Ze względu na potencjalne przemieszczenie się paliczka, palec może wyglądać nienaturalnie. Jego deformacja może być niestety związana również ze złamaniem. Aby nie doszło do pogorszenia stanu palca, należy zahamować narastanie obrzęku i – poprzez odpowiednie bandażowanie – zabezpieczyć miejsce urazu.

Jak pomóc w tej sytuacji

Przed bandażowaniem palca trzeba koniecznie go schłodzić. Na obrzęk dobrze działa zimna woda albo kostki lodu, co pozwala również na chwilę zapomnieć o bólu. Trzymanie dłoni pod bieżącą wodą lub obłożenie palca na chwilę lodem powinno obkurczyć naczynia krwionośne i ograniczyć obrzęk oraz krwiak (potem można skorzystać ewentualnie
z żelowych opatrunków chłodzących). Następie – bandażowanie. To konieczne dla usztywnienia palca do czasu jego nastawienia przez lekarza i profesjonalnego unieruchomienia (gipsem lub ortezą), a niekiedy także dla zastosowania ucisku, by ograniczyć opuchliznę tkanek miękkich powodowaną wysiękiem z torebki stawowej. Jeżeli niezbędne jest usztywnienie i opatrunek uciskowy jednocześnie, warto zastosować
opaskę uciskowo-usztywniającą, która zapobiega obrzękom i zabezpiecza jednocześnie staw.

Jak zrobić opatrunek na palec

Bandażowanie dłoni nie jest łatwe, jeśli nie zna się odpowiedniej techniki. Zadane jest tym trudniejsze, jeżeli to sobie robi się opatrunek na palec – bandażowanie musi być bowiem wykonane wtedy jedną ręką. Do prowizorycznego usztywnienia stawu paliczkowego wystarcza zwykły bandaż nieelastyczny, który powinien być w każdej domowej apteczce. W przypadku wybitego (czyli podwiniętego lub zwichniętego) palca można dość ciasno owinąć tylko ten palec, ale jeśli podejrzewa się bardziej skomplikowany uraz, bezpieczniej jest obandażować palec po urazie razem ze zdrowym palcem sąsiednim, aby usztywnienie było pewniejsze. Do wykonania usztywnienia można użyć także jakiegoś podłużnego, sztywnego przedmiotu, który akurat ma się pod ręką (patyk, łyżka itp.). Wkłada się go pod opaskę, aby utrzymać nieruchomość uszkodzonej okolicy. Oto, jak należy zabandażować palec dłoni...

Podczas usztywniania/bandażowania palce powinny być mniej więcej w połowie zgięte (to tzw. pozycja anatomiczna). Bandażując palec, najlepiej użyć wąskiego bandaża. Rozpoczyna się od nasady palca i robi kolejne obwoje ku opuszkowi, a potem wraca się do nasady. Aby jednak opatrunek był dobrze zabezpieczony i nie zsuwał się, warto bandażowaniem objąć także nadgarstek. Ta technika zakłada, że rozpoczyna się kilkoma obwojami kolistymi właśnie na nadgarstku, po czym przechodzi (po wewnętrznej stronie dłoni) do palca (palców) i wykonuje kilka obwojów śrubowych – tym razem od czubka do nasady. Dalej prowadzi się bandaż znowu do nadgarstka i wykonuje obwój (lub kilka), po czym kończy się bandażowanie albo – dla pewności lub mocniejszego usztywnienia – powtarza te same ruchy. Tak samo wygląda bandażowanie palca wskazującego, jak i bandażowanie małego palca u ręki czy opatrunek kciuka albo palca środkowego lub serdecznego.

Wybity palec – co potem?

Zależnie od tego, jak poważny jest uraz, trafia się do ortopedy lub nie, choć... w tym przypadku lepiej dmuchać na zimne, więc wizyta u specjalisty na pewno nie zaszkodzi. Po wstępnym badaniu i/lub prześwietleniu lekarz może nastawić zwichnięty staw i założyć gipsowy opatrunek lub zalecić noszenie ortezy, co może potrwać nawet trzy tygodnie. W tym czasie zażywa się niekiedy środki przeciwbólowe i przeciwzapalne oraz oszczędza dłoń. Potem konieczna jest rehabilitacja – odpowiednie ćwiczenia, aby stopniowo powrócić do formy. Niestety, raz wybity palec może wykazywać tendencję do powtórnych urazów tego typu. Trzeba na to uważać.