To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.
Przetoka moczowa - HARTMANN Polska

Inkontynencja przetokowa (EMD) – przyczyny, objawy, leczenie

od HARTMANN Polska 26.02.2025

Inkontynencja przetokowa jest poważnym i uciążliwym schorzeniem, które bardzo negatywnie wpływa na codzienne funkcjonowanie pacjenta. Wczesna diagnostyka i odpowiednia terapia są najważniejsze dla poprawy jakości życia i zapobiegania powikłaniom związanym z przewlekłym wyciekiem moczu. Niestety skuteczne leczenie przetoki moczowej najczęściej kończy się interwencją chirurgiczną.

Przetokowa inkontynencja – co to znaczy?

Inkontynencja przetokowa to stan, w którym dochodzi do niekontrolowanego wycieku moczu spowodowanego obecnością nieprawidłowego połączenia, czyli przetoki moczowej, między układem moczowym a innymi strukturami anatomicznymi. Innymi słowy, przetoka to patologiczny kanał łączący dwa narządy lub przestrzenie, które normalnie nie są ze sobą połączone. W przypadku układu moczowego przetoki mogą prowadzić do wycieku moczu poza jego naturalną drogę (czyli cewkę moczową), co skutkuje mimowolnym oddawaniem moczu – na przykład przez skórę lub pochwę, a także przedostawaniem się kału lub gazu do pęcherza.

Rodzaje przetok moczowych – objawy i przyczyny

Przetoki moczowe mogą występować w różnych formach. Klasyfikowane są w zależności od narządów, które łączą.

  • Przetoka pęcherzowo-pochwowa – to nieprawidłowe połączenie między pęcherzem moczowym a pochwą. Najczęściej powstaje jako powikłanie zabiegów ginekologicznych, na przykład histerektomii (usunięcia macicy). Innymi przyczynami mogą być urazy porodowe, nowotwory narządów miednicy mniejszej oraz radioterapia. Głównym objawem jest stały wyciek moczu z pochwy, niezależny od mikcji, co prowadzi do znacznego dyskomfortu i obniżenia jakości życia kobiety.
  • Przetoka pęcherzowo-maciczna – nieprawidłowe połączenie między pęcherzem moczowym a macicą. Łączy pęcherz z cieśnią, jamą, lub szyjką macicy. Przyczyną jej powstawania mogą być powikłania pooperacyjne, urazy czy procesy zapalne. Objawy obejmują nietrzymanie moczu, nawracające infekcje dróg moczowych oraz obecność moczu w wydzielinie pochwowej.
  • Przetoka pęcherzowo-odbytnicza – to patologiczne połączenie między pęcherzem moczowym a odbytnicą. Może być wynikiem powikłań po operacjach chirurgicznych (prostatektomia, resekcja jelita grubego). Objawy obejmują częstomocz, bolesne parcia, obecność pęcherzyków gazu lub stolca w moczu oraz nawracające infekcje układu moczowego.
  • Przetoka pęcherzowo-jelitowa – nieprawidłowe połączenie między pęcherzem moczowym a jelitem. Może prowadzić do wycieku treści jelitowej do pęcherza, co skutkuje obecnością gazu lub kału w moczu oraz nawracającymi infekcjami układu moczowego. Przyczyną mogą być procesy zapalne, nowotwory lub powikłania pooperacyjne.
  • Przetoka moczowodowo-pochwowa – to nieprawidłowe połączenie między moczowodem a pochwą. Może powstać w wyniku urazów chirurgicznych, zwłaszcza podczas operacji ginekologicznych. Objawia się stałym wyciekiem moczu z pochwy, niezależnie od mikcji, oraz nawracającymi infekcjami dróg moczowych.
  • Przetoka pęcherzowo-skórna – patologiczne połączenie między pęcherzem a skórą. Może być wynikiem powikłań pooperacyjnych, urazów lub procesów zapalnych. Objawia się wyciekiem moczu przez skórę, co prowadzi do podrażnień i infekcji skórnych.
  • Przetoka cewkowo-skórna – to połączenie między cewką moczową a skórą. Najczęściej powstaje jako powikłanie operacji lub radioterapii, prowadzące do niedokrwienia i martwicy tkanek. Objawy zależą od lokalizacji przetoki, ale zwykle obejmują stały wyciek moczu skutkujący podrażnieniami skóry, infekcjami oraz znacznym dyskomfortem i obniżeniem jakości życia pacjenta.
  • Przetoka cewkowo-pochwowa – może powstać w wyniku urazów podczas porodu, operacji ginekologicznych lub procesów zapalnych. Objawia się nietrzymaniem moczu oraz wyciekiem moczu przez pochwę.
  • Przetoka sterczowo-odbytnicza – ta przetoka moczowa u mężczyzn może wynikiem powikłań po operacjach prostaty, urazów lub procesów zapalnych. Objawy obejmują obecność gazu lub stolca w moczu, nawracające infekcje układu moczowego oraz ból w okolicy krocza.

Każdy z tych typów przetok moczowych prowadzi do inkontynencji przetokowej, czyli niekontrolowanego wycieku moczu. Wymaga szybkiej diagnozy i najczęściej również interwencji chirurgicznej w celu przywrócenia prawidłowej anatomii i funkcji układu moczowego oraz pokrewnych struktur.

Leczenie inkontynencji przetokowej

Leczenie przetoki moczowej zależy od jej wielkości, lokalizacji oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. W niektórych przypadkach możliwe jest leczenie zachowawcze, zwłaszcza gdy przetoka jest niewielka. Polega ono na zapewnieniu odpowiedniego drenażu moczu poprzez założenie cewnika do pęcherza moczowego lub moczowodu, co sprzyja samoistnemu zagojeniu się przetoki. W trakcie tego procesu najważniejsze jest zapewnienie właściwego odżywienia pacjenta oraz aktywne leczenie ewentualnych zakażeń. Jeśli leczenie zachowawcze nie przynosi rezultatów lub przetoka jest większa, konieczne jest leczenie operacyjne. Pierwszy zabieg naprawczy ma największe szanse powodzenia, dlatego powinien być przeprowadzony przez doświadczonego specjalistę. Operacja polega na dokładnym oczyszczeniu kanału przetoki, usunięciu martwych tkanek oraz ciał obcych, a następnie szczelnym, wielowarstwowym zszyciu z użyciem dobrze unaczynionych, zdrowych tkanek.

Źródła: