Oparzenia, skaleczenia i inne wypadki sylwestrowe - HARTMANN Polska

Oparzenia, skaleczenia
i inne wypadki sylwestrowe, czyli pierwsza pomoc
w ostatnim dniu roku

02.12.2021

Sylwester, jak zawsze oprócz szampańskiej zabawy i spontanicznej radości, przynosi wiele nieoczekiwanych zdarzeń – i to niekoniecznie takich, które chciałoby się wspominać. Tradycyjnie, oddziały SOR są pełne, a ratownicy cały czas w pogotowiu. Nieprawidłowe odpalanie fajerwerków, nieostrożność lub niekiedy po prostu zwykły pech zbierają żniwo, a w tłumie o nieszczęśliwe przypadki nietrudno. Jakie urazy zdarzają się najczęściej i co zrobić, jeśli jesteśmy świadkami takiego zdarzenia, czyli słów kilka o pierwszej pomocy w sylwestrowych wypadkach.

Oparzenie – co robić?

Nieprawidłowe lub nieostrożne odpalanie fajerwerków to przyczyna największej ilości urazów w Sylwestra. Jeżeli wybuch następuje w pobliżu osób, należy przypuszczać, że ucierpiały. Zanim przejdziemy jednak do opatrywania ran, w pierwszej kolejności trzeba poszkodowanego (lub poszkodowanych) odizolować od miejsca wybuchu (nigdy nie wiadomo z jakiego powodu fajerwerki wybuchły i czy nie został jeszcze jakiś uszkodzony ładunek, który może lada chwila wybuchnąć ponownie). Zawsze należy się tez upewnić się, czy osobom udzielającym pierwszej pomocy nic nie grozi.

Pierwsza pomoc przy oparzeniach

  • Jeżeli w czasie wybuchu zapaliło się ubranie, należy je jak najszybciej ugasić. Można w tym celu przykryć poszkodowanego kocem lub innym ubraniem, polać wodą, ugasić śniegiem etc.
  • W przypadku poważniejszych oparzeń, jeżeli ubranie przywarło do skóry, nie zdejmujemy go. Jak najszybciej trzeba ocenić stan rannej osoby. Jeżeli oparzenie dotyczy dłoni, należy jak natychmiast zdjąć z niej biżuterię.
  • Jak złagodzić oparzenie? Oparzone miejsce najlepiej schładzać czystą wodą (nigdy lodem!) przez około 20 minut lub do ustania bólu. Im szybciej zaczniemy chłodzić poparzone miejsce, tym działanie to będzie skuteczniejsze. Jeżeli rany są bardziej rozległe, można spróbować je schłodzić wilgotnym, czystym materiałem położonym na oparzone miejsce. Przy poważniejszych stanach nie należy chłodzić oparzenia wodą laną bezpośrednio na ranę.
  • Następnie na zranione miejsce trzeba nałożyć opatrunki sterylne. Gojenie poparzonej skóry mogą ułatwić też hydrożele na oparzenia (specjalne, hydrożelowe opatrunki), ale jedynie na powierzchowne uszkodzenia.

Osoby z poważniejszymi poparzeniami (II stopnia – obejmującymi ponad 10% powierzchni skóry oraz oparzeniami III stopnia), oparzeniami okolic twarzy, rąk, stóp czy krocza powinny być bezwzględnie leczone w szpitalu.

Czego nigdy nie należy robić przy oparzeniach?

  • Płonącego ubrania nie wolno gasić przy użyciu gaśnicy!
  • Nie należy smarować rany po oparzeniu masłem, kremem lub jakąkolwiek inną tłustą substancją.
  • Tworzące się pęcherze stanowią ochronę poparzonego miejsca. Nie należy ich samodzielnie przekłuwać!

Jeżeli osoba poszkodowana ma objawy wstrząsu (jest blada, ma szybkie tętno, poci się, jest pobudzona), natychmiast wzywamy pomoc, czekając na przyjazd ratowników razem z osobą poszkodowaną.

Skaleczenia i inne zranienia – jak pomóc

Równie często jak do poparzeń, w trakcie sylwestrowej zabawy petardami może dojść do innych zranień. Najczęstsze przypadki dotyczą kończyn, ale zdarzają się też zranienia w obrębie twarzy. Jak zapewnić skuteczną pomoc przy opatrywaniu sylwestrowych skaleczeń?

Pierwsza pomoc przy zranieniach

  • Ocena sytuacji i zapewnienie bezpieczeństwa osobie pomagającej jest pierwszym krokiem w każdym przypadku przed udzieleniem pierwszej pomocy.
  • Ranę należy odsłonić, a w tym celu rozciąć lub zdjąć fragment ubrania w okolicy zranienia.
  • Niezależnie od rodzaju rany (cięta, szarpana, kłuta lub inna) należy postarać się ją zostawić w takim stanie, jak ją zastaliśmy, stabilizując ją jedynie i zaopatrując jałowym opatrunkiem oraz opaską podtrzymującą go.
  • Jeżeli rana krwawi, należy spróbować zatamować krwotok (utrata zbyt dużej ilości krwi może w krótkim czasie pogorszyć stan chorego). Czynność ta zależna jest od miejsca zranienia. W przypadku kończyny należy ją wysoko unieść (ponad poziom serca) i czasem to wystarczy, aby krwawienie ustało. Trzeba również zastosować ucisk miejsca krwawienia przy pomocy opatrunku.
  • Jeżeli rana znajduje się w okolicy oka (na przykład rozcięty łuk brwiowy) pierwsza pomoc wymaga przemycia rany i oka czystą, chłodną wodą. Tego typu uszkodzenie grozi utratą wzroku, więc trzeba koniecznie jak najszybciej wezwać pomoc.
  • W czasie sylwestrowej nocy oprócz fajerwerków dużym zagrożeniem są też odłamki szkła. Ranę z ciałem obcym pozostawiamy w nienaruszonym (!) stanie, stabilizując jedynie przy pomocy opatrunku szkło w ranie. Opatrunek należy umocować ściśle przylegającym do ciała bandażem, uważając przy tym, aby ucisk nie utrudniał krążenia. Wystającego szkła nie bandażujemy!

Czego nie należy robić, udzielając pierwszej pomocy przy zranieniach

  • Nie należy używać żadnych środków odkażających.
  • Nigdy nie należy usuwać ciała obcego tkwiącego w ranie, ponieważ może tamować ewentualny krwotok.
  • Opaskę uciskową (to nie to samo co opatrunek uciskowy) można założyć jedynie w ostateczności, w przypadku zagrożenia utratą bardzo dużej ilości krwi. Nie wolno jej zakładać poniżej łokci i kolan, na tułowiu oraz w okolicy głowy.
  • Nie powinniśmy podawać osobie poszkodowanej żadnych leków doustnie.

Odpalanie fajerwerków powinno odbywać się w bezpiecznym otoczeniu, a zajmować się tym powinna bezwzględnie osoba trzeźwa, o co niekiedy w sylwestrową noc nie jest łatwo. Warto więc zadbać wcześniej, aby w miejscu zabawy znajdowała się apteczka z jałowymi opatrunkami, gazą i podstawowymi elementami umożliwiającymi udzielenie pierwszej pomocy w razie nieszczęśliwego wypadku.

Źródła: