c

eHealth, Emojis, en empathie

Meer hygiëne door teamwork en moderne techniek

De best mogelijke hygiënische kwaliteit is het resultaat van een optimaal samenspel van technologie en inlevingsvermogen.

Er worden steeds vaker digitale oplossingen gebruikt om de naleving van hygiënemaatregelen in zorginstellingen te verbeteren. Deze kunnen als effectief hulpmiddel bij de voorlichting en kennisoverdracht rondom het onderwerp hygiëne dienen. Even belangrijk daarbij zijn empathie en aanmoediging. Het persoonlijke contact tussen collega's speelt daarbij nog steeds een belangrijke rol.

"Voor artsen en verpleegkundigen is het al lang geen geheim meer: een succesvolle infectiepreventie in ziekenhuizen en zorginstellingen is onlosmakelijk verbonden met de hygiënische omstandigheden ter plaatse."

Handdesinfectie is daarbij veruit het belangrijkste middel om de kwaliteit van de hygiëne te verbeteren. Als dit op alle aanbevolen momenten wordt uitgevoerd (volgens de vijf indicaties voor handhygiëne die zijn gedefinieerd door de WHO), kan naar schatting een derde van alle nosocomiale infecties, vaak ook wel ziekenhuisinfecties genoemd, worden voorkomen. Toch vormt dit in veel medische instellingen in de praktijk een grote uitdaging.

c

Om dat te veranderen, wenden steeds meer ziekenhuizen zich tot digitale hulpmiddelen.

Met de eHealth-toepassingen "Observe" en "My Hygiene SOP" stelt HARTMANN applicaties ter beschikking waarmee de naleving van hygiënemaatregelen in ziekenhuizen en andere zorginstellingen eenvoudig via een smartphone of tablet kan worden geobserveerd en geanalyseerd. Specialisten op het gebied van hygiëne kunnen met behulp van "Observe" de toepassing van handdesinfectie onder hun collega's observeren en in de app aangeven of de desinfectie op de juiste momenten wordt uitgevoerd. In beide applicaties worden observatiegegevens anoniem geregistreerd, automatisch geanalyseerd en grafisch weergegeven.

Tijdens de observatie, In beide applicaties:

1
1. observatiegegevens anoniem geregistreerd
2
2. automatisch geanalyseerd
3
3. grafisch weergegeven

Dit maakt de apps tot een professioneel en modern alternatief voor de traditionele observatie op papier en levert een grote tijdsbesparing op voor het personeel ten opzichte van handmatige overdracht van gegevens. Met "Observe" kan de naleving mobiel en eenvoudig worden geregistreerd, en dankzij de koppeling met de bewakingsmodule HAND-KISS van het Duitse NRZ vormt deze app een zeer uitgebreid waarnemingshulpmiddel voor handhygiëne.


Ook het kwantitatieve verbruik van desinfectiemiddel kan worden vastgelegd voor analysedoeleinden, evenals een kwalitatieve beoordeling van de naleving van handhygiënemaatregelen. De automatische analyse leidt tot een overzichtelijk beeld van de naleving op de betreffende afdeling met een constant hoge gegevenskwaliteit.

Op die manier kan met "Observe" en "My Hygiene SOP" de naleving van handhygiënemaatregelen duidelijk worden verbeterd. Dat is deels ook toe te schrijven aan het feit dat met de app na iedere observatie onmiddellijk feedback kan worden gegeven aan de betreffende zorgmedewerker.

4
Martin Leidner, Hygiënespecialist bij het Marienhaus Klinikum Hetzelstift in Neustadt an der Weinstraße.

"De directe, persoonlijke feedback is goud waard", bevestigt Martin Leidner, specialist op het gebied van hygiëne in de Marienhaus-kliniek Hetzelstift in Neustadt an der Weinstraße. Leidner werkt al bijna 20 jaar in de Marienhaus-kliniek en sinds 12 jaar als hygiënespecialist. Bij zijn gebruikelijke ronde over de afdelingen neemt Leidner bijna altijd zijn tablet mee. Zo kan hij verpleegkundigen altijd spontaan aanbieden om hun hygiëneprocedures bij rechtstreeks contact met patiënten te observeren en voorstellen voor verbetering geven.

Deze toepassing van de app noemt Leidner 'collegiaal coaching'.

"Met het smileysymbool in "My Hygiene SOP" kan ik verpleegkundigen op een leuke en vriendelijke manier laten zien welke stappen zij tijdens een zorgproces goed hebben uitgevoerd", zegt de hygiënedeskundige. "En als er eens een droevige smiley bij zit, wordt dat doorgaans ook geaccepteerd."

Volgens Leidner is de rechtstreekse wisselwerking tussen mensen bij de verbetering van de naleving van hygiënemaatregelen veel effectiever dan dossiermappen vol nuchtere, statistische evaluaties gebaseerd op herhaalde gestandaardiseerde observaties.

Leidner wordt tegenwoordig ook steeds vaker zowel door artsen als verpleegkundigen voor coachingactiviteiten gevraagd. Zijn collega's weten immers hoe belangrijk een goede handhygiëne is en beschouwen het werken met de app als een voordeel.

Aan de andere kant krijgt Leidner in zijn werk ook af en toe met scepsis te maken. Sommige verpleegkundigen beschouwen de observaties als bemoeizucht. "Als er geen acuut probleem is, probeer ik me daarom zo min mogelijk op te dringen", zegt Leidner. Hij hoopt dat er langzaam maar zeker een mentaliteitsverandering plaatsvindt en dat technische ondersteuning in de gezondheidszorg daardoor in toenemende mate wordt aanvaard.

Elke verbetering van de hygiënische omstandigheden kan immers levens redden.

Leidner weet dit niet alleen door zijn jarenlange ervaring als hygiënespecialist, maar ook door zijn vrijwilligerswerk als verpleegkundige op het gebied van infectiebestrijding in Ghana. Sinds 2006 reist hij in het kader van een project van de hulporganisatie GRVD eens per jaar naar dit West-Afrikaanse land. Daar werkt hij in het St. Martin's Catholic Hospital in Agroyesum aan hygiëneprojecten, bijvoorbeeld op het gebied van handdesinfectie op basis van alcohol.

"Het moge duidelijk zijn dat digitale hulpmiddelen zoals "Observe" en "My Hygiene SOP" de menselijke interacties in het dagelijkse werk niet vervangen, maar aanvullen. "

"Voor verpleegkundigen is het belangrijk om fysiek op de afdeling aanwezig te zijn", zegt hygiënespecialist Leidner. Hij kan zijn werk niet vanaf zijn bureau doen, de continue persoonlijke interactie met verpleegkundigen blijft van essentieel belang. "Ik voer regelmatig persoonlijke gesprekken en bied collega's ondersteuning aan", legt Leidner uit. Dat werkt naar twee kanten toe: "Enerzijds vraag ik naar hun problemen en anderzijds kan ik in ruil daarvoor waardevolle informatie krijgen."

Alle technische ondersteuning bij het verbeteren van de naleving van hygiënemaatregelen is meer dan welkom.

Hulpmiddelen zoals "Observe" en "My Hygiene SOP" hebben pas echt effect als deze worden gecombineerd met een menselijke component. De hoogste kwaliteit op het gebied van hygiëne wordt dan ook behaald bij een optimaal samenspel van technologie en empathie.